FrMaLeV

Ehl-i beytin faziletiEhl-i beyt, Peygamber efendimiz Muhammed aleyhisselamın bütün aile fertlerine denir Mübarek hanımları, kızı Hazret-i Fatıma ile Hazret-i Ali ve bunların evlatları olan Hazret-i Hasan ve Hazret-i Hüseyin, onların çocukları ve kıyamete kadar gelecek torunlarının hepsine de Ehl-i beyt denir Hatta Peygamberimizin temiz soyunun bağlı olduğu Haşimoğullarına da Ehl-i beyt denir Eshab-ı kiramdan Selman-ı Farisi de Ehl-i beytten sayıldı Fakat özellikle Ehl-i beyt denilince, Hazret-i Ali, Hazret-i Fatıma ve mübarek iki oğlu Hazret-i Hasan ve Hazret-i Hüseyin anlaşılır (radıyallahü teâlâ anhüm)

Resulullah efendimizin soyu, Hazret-i Fatıma’dan devam etti Hazret-i Hasan’ın çocuklarına ve torunlarına Şerif, Hazret-i Hüseyin’in nesline de Seyyid denir Peygamber efendimizin temiz ve mübarek kanını taşıyan seyyidler ve şerifler, çeşitli ülkelerde yaşamaktadır Her birisi güzel ahlak numunesi olup, yurdumuzda da sayıları pek çoktur

Doğru yoldaki İslam âlimleri, Ehl-i beyt sevgisini, son nefeste iman ile gitmek için şart görmüşlerdir Ehl-i Beyti sevmek her mümine farzdır Bunlarda Resulullah efendimizin zerreleri vardır Onlara kıymet vermek, saygı göstermek her müslümanın vazifesidir Çünkü imanın temeli ve en kuvvetli alameti, Allahü teâlâyı sevmek ve Allahü teâlânın sevmediklerini sevmemektir Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(İmanın temeli ve en kuvvetli alameti, Allah dostlarını sevmek ve Onun düşmanlarına düşmanlık etmektir) [İ Gazali]

Hak teâlâ, Hazret-i İsa’ya da buyurdu ki:
(Yer ve gökteki bütün mahlukların ibadetini yapsan, dostlarımı sevmedikçe ve düşmanlarıma düşmanlık etmedikçe, hiç faydası olmaz) [İ Gazali]

Allahü teâlâ, Ehl-i beyte buyuruyor ki:
(Allah sizlerden ricsi [her kusur ve kirleri] gidermek istiyor ve sizi tam bir taharet ile temizlemek irade ediyor) [Ahzab 33]

Peygamber efendimiz, Hazret-i Ali’yi, Hazret-i Fatıma’yı, Hazret-i Hasan ve Hazret-i Hüseyin’i mübarek abâları ile örterek şöyle dua etti:
(İşte benim ehl-i beytim bunlardır Ya Rabbi, bunlardan kötülüğü kaldır ve hepsini temiz eyle!) [Mesabih]

Her namazda, Âl-i Muhammed diye dua ettiğimiz Ehl-i beyt bunlardır Allahü teâlânın en çok sevdiği resulü Muhammed aleyhisselamdır Onun da en çok sevdiği Ehl-i beyti ve Eshabıdır Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Şu üç hürmeti gözetenin, dini ve dünyası muhafaza edilir, yoksa hiç bir şeyi korunmaz İslam’a, Peygambere ve Onun nesline hürmet) [Taberani]

[İslam’a hürmet, Dinin emirlerine riayet etmektir, Peygambere hürmet, sünnetine uymaktır, nesline hürmet seyyidlere, şeriflere hürmettir]

Seyyid Abdülhakim Arvasi hazretleri, (Ehl-i beyt, asi [günahkâr] olsalar da, bunları sevmek lazımdır Bunları sevmek, kalb ile, beden ile ve mal ile yardım yapmakla olup, bunlara riayet ve hürmet etmek iman ile ölmeye sebep olur) buyurdu

Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:
(Ehl-i beyti seveni Hak teâlâ sever, buğz edene de buğz eder) [İbni Asakir]

(İslam’ın esası, bana ve Ehl-i beytime sevgidir) [İbni Asakir]

(Her şeyin temeli vardır Müslümanlığın temeli eshab ve ehl-i beytimi sevmektir) [İ Neccar]

(Allah’ın kitabı ve Ehl-i beytime uyan, hidayette olur, uymayan sapıtır) [İ Hibban]

(Ehl-i beytim, Nuh’un gemisi gibidir Tutunan kurtulur, tutunmayan, boğulur) [Taberani]

(Tutunduğunuz vakit, asla dalalete düşmeyeceğiniz iki şeyi bıraktım: Allah'ın kitabı Kur’an ve Ehl-i beytim) [Hatib]

(Ehl-i beytime buğzeden, yüzüstü Cehenneme atılır) [İ Ahmed]

(Ehl-i beytime, Cehennemlikten başkası buğzetmez) [İ Ahmed]

(Fatıma, Cennet hatunlarının üstünü, Hasan ve Hüseyin de Cennet gençlerinin yüksekleridir) [Tirmizi]

(Ya Fatıma, Allahü teâlâ senin gazabın için gazap eder, senin rızan için razı olur) [Hakim]

(Allahü teâlâ, Fatıma ve nesline Cehennemi haram kıldı) [Hakim, Taberani]

(En iyiniz, Ehl-i beytime iyilik edendir) [Hakim]

(Ehl-i beytimi sevmeyen, ihtilafa düşer ve şeytana yoldaş olur) [Hakim]

(Vallahi Ehl-i beytimi sevmeyenin kalbine iman girmez) [İ Ahmed]

(Benim soyuma dil uzatarak, beni incitenlere, Allahü teâlâ çok azap yapar) [Deylemi]

(Allahü teâlâ, oğlum Hasan’la iki Müslüman ordunun arasını barıştırır) [Buhari]

(Ya Rabbi, Hasan ile Hüseyin’i seviyorum Sen de sev Bunları sevenleri de sev!) [Tirmizi]

(Fatıma benden bir parçadır Onu inciten beni incitmiş olur) [Hakim]

(Fatıma’yı Ali’den daha çok severim, Ali, bana, Fatıma’dan daha çok kıymetlidir) [Hakim]

(Kızım Fatıma’nın adı, “Allah onu ve sevenlerini Cehennemden korur” manasındadır) [Deylemi]

(Ali’yi ancak mümin olan sever ve ona ancak münafık olan buğzeder) [Nesai]

(Ali’yi sevmek, ateşin odunu yaktığı gibi, Müslümanların günahını yok eder) [İ Asakir]

(Ali’ye düşman olanın düşmanı Allah’tır) [Ramuz]

(Ben ilmin şehriyim, Ali ise kapısıdır) [Deylemi]

(İlim on kısım Dokuzu Ali’de, biri diğer halktadır O, bu biri de onlardan iyi bilir) [Ebu Nuaym]

(Ali’yi seven, beni sevmiştir Ona düşmanlık, bana düşmanlıktır Onu inciten beni incitmiştir Beni inciten de Allahü teâlâyı incitmiş olur) [Taberani]

(İmanın birinci alameti Ali’yi sevmektir) [M Ç Güzin]

(Ensara ancak münafık buğz eder Ehli beytime, Ebu Bekir ve Ömer’e buğz eden de münafıktır) [İAsakir]

(Ehl-i beytimi ve Eshabımı çok sevenin, Sırat köprüsünde ayağı kaymaz) [Deylemi, İ Adiy]

(Eshabımı, ezvacımı ve Ehl-i beytimi seven, Cennette benimle beraber olur) [Ramuz]

(Allah'ı seven beni sever, beni seven de, Ehl-i beytimi sever) [Tirmizi]

(Benden sonra Ehl-i Beytimle imtihan olunacaksınız) [Taberani]

(Bana ve Ehl-i beytime salevat getirilmedikçe, dua ile Allah arasında perde vardır) [Ebuşşeyh]

Eshab-ı kiramla ilgili 4 ayet-i kerime meali:
(Mekke’nin fethinden önce Allah için mal veren ve savaşan eshabın derecesi, fetihten sonra veren ve savaşanlardan daha yüksektir Hepsi için hüsnayı [Cenneti] söz veriyorum) [Hadid 10]

(Eshabın hepsi, kâfirlere şiddetli ve birbirlerine merhametlidir) [Feth 29]

(Sizler en iyi bir ümmetsiniz) [Âl-i İmran 110]

(Muhacir ve Ensar ile iyilikte onların izinden gidenlerden, Allah razıdır) [Tevbe 100]

Demek ki, kurtuluş için Ehl-i beytin ve Eshab-ı kiramın yoluna sarılmak lazımdır Ehl-i beyt, Ehl-i sünnetin gözbebeğidir Ehl-i beytin fazilet ve kemalatı pek çoktur Saymakla bitmez Onları anlatmaya, methetmeye, insan gücü yetişmez
İmam-ı Ali’yi çok sevmek, Ehl-i sünnet alametidir Onu sevmek için, bir veya birkaç sahabiyi sevmemek, doğru yoldan ayrılmak olur

Ehl-i beyti sevmek, her mümine farzdır Son nefeste iman ile gitmeye sebep olur Aklı az olan, iyi düşünemeyen bazı kimseler, burada yanılıyor Sevmek için sevgilinin düşmanlarını sevmemek lazımdır diyorlar İctihadları icabı olarak Hazret-i Ali ile muharebe etmiş olan Hazret-i Âişe’yi ve Hazret-i Muaviye’yi ve Hazret-i Talha’yı ve Hazret-i Zübeyr’i, Ehl-i beyte düşman sanarak, bu büyük insanlara düşmanlık ediyorlar Böylece doğru yoldan ayrılıyorlar Halbuki, âyet-i kerimelerden ve hadis-i şeriflerden anlaşılıyor ki, o muharebeler, dünya hırsından, mevki ve şöhret sevgisinden değil idi İctihad ayrılığından idi Muharebe etmek için değil, anlaşmak için karşı karşıya gelmişlerdi Abdullah bin Sebe yahudisinin ve arkadaşlarının hilesi ile harbe yol açılmıştı Eshab-ı kiramın hepsi, Ehl-i beyti seviyordu Buna inanmayanlar, yani Eshab-ı kiramı Ehl-i beyte düşman zan edenler, âyet-i kerimelere ve hadis-i şeriflere inanmamış olur Âyet-i kerime ve hadis-i şerifler gösteriyor ki, Eshab-ı kiram, Ehl-i beytin sevgisini, imanlarının sermayesi edinmişlerdi (Eshab-ı Kiram kitabı)

İmam-ı Rabbani hazretleri buyurdu ki:
(Babam zahir ve bâtın ilimlerinde yani kalb ilimlerinde çok âlim idi Her zaman ehl-i beyti sevmeyi tavsiye ve teşvik buyururdu Bu sevgi insanın son nefeste imanla gitmesine çok yardım eder, derdi Vefat edeceklerinde baş ucunda idim Son anlarında şuuru azaldığında kendisine bu nasihatini hatırlattım ve o sevginin nasıl tesir ettiğini sordum O haldeyken bile, (Ehl-i beytin sevgisinin deryasında yüzüyorum) buyurdu Hemen Allahü teâlâya hamd ve sena ettim

Ehl-i beyti sevmemek, Harici olmaktır Eshab-ı kiramı sevmemek sapık olmaktır Ehl-i beyti de, Eshab-ı kiramın hepsini de sevmek ve hürmet etmek Ehl-i sünnet olmaktır

Ehl-i beytin sevgisi, Ehl-i sünnetin sermayesidir Ahiret kazançlarını, hep bu sermaye getirecektir Ehl-i sünneti tanımayanlar, bu büyüklerin orta, adil, halis sevgilerini bilmeyerek, ifratı seçerek, sevgide taşkınlık yaparak, orta ve adil sevgiyi sevmemek sanıyor Ehl-i sünnete harici damgasını basıyorlar Bu zavallılar bilemiyorlar ki, aşırı ve taşkınca sevmek ile hiç sevmemek arasında, bir de doğru, insaflı, orta derecede sevgi vardır Hakkın yeri de, her şeyde ortada, merkezdedir Bu hak ve adalet merkezi, Ehl-i sünnete nasip olmuştur

Sevmenin aşırı ve tehlikeli olması şöyledir ki, Hazret-i Ali’yi sevmiş olmak için, diğer üç Halifeye düşman olmak lazımdır diyorlar İnsaf etmeli, iyi düşünmeli, bu nasıl sevgidir ki, bu sevgiyi elde etmek için, Resulullahın Halifelerine, yani vekillerine düşmanlık şart oluyor? Bu nasıl sevgidir ki, insanların en iyisinin, Allah’ın habibinin, Allah’ın resulünün eshabına sövmeyi, lanet etmeyi icap ettiriyor? Bu nasıl sevgidir ki, Allah resulünün mübarek hanımına, damadına, kayınbirader, kayınvalide ve kayınpederlerine sövmeyi, lanet etmeyi icap ettiriyor? Bunlar, nasıl fena bilinir, nasıl kötülenir, nasıl temiz bilinmez ki, Allahü teâlâ, hepsinden razı olduğunu, hepsine Cenneti vaad ettiğini Kur’an-ı kerimde bildiriyor Onun resulü Muhammed aleyhisselam da eshabı hakkında kötü konuşmayı yasak ediyor Buna rağmen onlara kötü, pis, kâfir denilebilir mi? Bu nasıl iman, bu nasıl müslümanlıktır? (Eshab-ı Kiram kitabı)

Hepsini sevmek ehl-i sünnete nasip oldu
Resulullah, Eshab-ı kiramdan hiçbirinin sonradan kâfir olmayacağını, hepsinin Cennete gideceklerini haber verdi Herhangi birisine dil uzatmamızı yasak etti Allahü teâlâ, Eshab-ı kiramdan razı olduğunu, Onları sevdiğini bildiriyor Allahü teâlânın sıfatları ebedidir, sonsuzdur Onlardan razı olması sonsuzdur Eshabdan hiçbiri mürted, münafık olmaz Allahü teâlânın bunlardan razı olması değişmez Münafıklar, Eshabdan değildir Münafıklardan birkaçının, imansızlıklarını sonradan açıklamaları, Eshab-ı kiramın sonradan mürted olması demek değildir

Abdülaziz Dehlevi hazretleri, Tuhfe-i isna aşeriyye kitabında diyor ki:
(Eshab-ı kiram arasında münafıklar vardı Bunlar önceleri belli değildi Fakat, Peygamber efendimizin son senelerinde, müminler münafıklardan ayrıldı Resulullah vefat ettikten az sonra, bu münafıklardan kimse hayatta kalmadı Âl-i İmran suresinin, (Ey münafıklar! Allah, sizi kendi halinize bırakmaz Halis müminleri münafıklardan ayırır) mealindeki 179 âyeti ve Buhari’deki (Medine şehri, münafıkları müminlerden ayırır Demirci ocağı, demiri pasından ayırdığı gibi ayırır) mealindeki hadis-i şerif, münafıklarla kâfirlerin ayrıldığını göstermektedir

Yine (Tuhfe) kitabında diyor ki:
(Hurufiler, Ehl-i sünnet, Ehl-i beyte düşmandır, diyorlar Bu sözlerine herkesi inandırmak için, acıklı hikayeler de söylüyorlar Çirkin hikayelerin hepsi yalan ve iftiradır Ehl-i sünnet âlimleri sözbirliği ile bildiriyorlar ki, Ehl-i beytin hepsini sevmek, kadın erkek her müslümana farz ve lazımdır Onları sevmek imanın şartıdır Ehl-i sünnet âlimleri, Ehl-i beytin üstünlüklerini bildiren çok sayıda kitap yazmışlardır Ehl-i sünnetin hepsi, her namazlarında, Ehl-i beyte hayır dua etmektedir

(Benden sonra, size iki rehber bırakıyorum: Allah’ın kitabını ve Ehl-i beytimi bırakıyorum) hadis-i şerifi gösteriyor ki, Kur’an-ı kerimin bir kısmına inanıp, başka yerlerine inanmamak fayda vermediği gibi, Ehl-i beytin bir kısmına inanıp sevmek, ötekilere lanet edip kötülemek de, ahirette fayda vermez Kur’an-ı kerimin hepsine iman etmek lazım olduğu gibi, Ehl-i beytin de hepsini sevmek lazımdır Ehl-i beytin hepsini sevmek de, (Ehl-i sünnet)ten başka hiç kimseye nasip olmamıştır Çünkü Hariciler, Hazret-i Ali’ye ve Onun temiz evlatlarına düşman olmak alçaklığına sürüklendiler Sebeiyye fırkası, müslümanların mübarek anneleri olan Hazret-i Âişe-i Sıddıka’ya ve Hazret-i Hafsa’ya ve Resulullahın halasının oğlu Zübeyr bin Avvam’a düşman olmak felaketine yuvarlandılar Kiramiyye fırkası, Hazret-i Hasan’ın ve Hazret-i Hüseyin’in imamlığına inanmadılar Muhtariyye fırkası da, imam-ı Zeynelabidin’e inanmadılar İmamiyye fırkası, Zeyd-i şehide inanmadı İsmailiyye de, imam-ı Musa Kazım’a inanmadı Bunlar gibi, daha nice fırkalar, Ehl-i beyti sevmekten ve yukarıdaki hadis-i şerife uymaktan mahrum kaldılar Hiç birini ayırmadan hepsini sevmek Ehl-i sünnete nasip oldu (H S Vesikaları)

Resulullahın yakınları
Sual: Suriye’ye gittiğimde birisi ile tanıştım Şiadan olduğunu söyleyen ve aslında İbni Sebeci olan birisi, Resulullahın hanımları olmak üzere bütün eshaba sövüyor, namaz kılmıyor Sonra da, “Biz Şura suresinin 23 âyetine göre hareket ediyoruz Bizim ehli beyti sevmemiz her şeye yeter” diyor “Şia Kur’anda da geçiyor” dedi Bu konularda bilgi verebilir misiniz?
CEVAP
Önce şia kelimesini izah edelim Şia, fırka, kol, din, yol, fraksiyon gibi anlamlara gelir Bugünkü tabirle taraftar demektir Kur’an-ı kerimde iki âyette geçmektedir
1- Min şiatihi: Onun taraftarı (Kasas 15) Buradaki O, Musa aleyhisselamdır
2- İbrahim de, onun taraftarıdır (Saffat 83) Yani İbrahim aleyhisselam da Nuh aleyhisselamın dininden idi demektir

Kelime olarak, Nuh aleyhisselamın şiası olur, İbrahim aleyhisselamın ve Musa aleyhisselamın şiası olur Çünkü onlar bir din getirmişlerdir Muhammed aleyhisselamın şiası da olabilir Buna âlimlerimiz, Ehl-i sünnet demiştir Yani Resulullahın sünnetine uyanlar demektir Ama Ebu Bekrin şiası, Ömer’in şiası, Ali’nin şiası olmaz Böyle söylemek bölücülük olur Hazret-i Ali, Peygamber efendimizden ayrı yol tutmadı ki, onun İslamiyet’ten ayrı bir dini olsun Müslüman olan herkesin Resulullahın yoluna uyduğunu bildirmesi gerekir Resulullahın yolunda olanlara da Ehl-i sünnet denir Resulullahın sünnetine sarılan demektir Birisi biz Ömer’in şiasıyız dese bölücülük olur Ehl-i sünnet sahabenin hepsini sever Çünkü Kur’an-ı kerimde hepsinin Cennetlik olduğu bildiriliyor (Hadid 10)

Ehl-i beytle ilgili olan âyetin meali de şöyledir:
(Ben bununla [İslam dinini getirmekle] akrabalık sevgisinden başka hiçbir karşılık istemiyorum) [Şura 23]

Müfessirler, buradaki “Bana yakın olanlar” kelimesinin farklı şekilde tefsir edildiğini bildirmişlerdir Beydavi ve Medarik’te bildirildiğine göre, şu üç şekilde tefsir edilmiştir:
1- Âyette geçen (Kurbâ = yakınlık) kelimesi, Ehl-i beyt demektir
2- Resulullaha akraba olan bütün Kureyşlilerdir
3- Allah’a yakınlık demektir O zaman âyetin manası şöyle olur:
(De ki: Ben bu dini getirmekle sizin iyi amellerle Allah’a yakın olmanızdan, Onu ve Resulünü sevmenizden başka hiçbir karşılık istemiyorum) [Beydavi, Medarik]

Elbette her Müslümanın Resulullahı, arkadaşlarını, hanımlarını, kayınpeder ve damatlarını sevmesi gerekir Bunlardan bazıları sevilmezse Resulullahı sevmek yalan olur Hıristiyanların İsa’yı seviyoruz diyerek Resulullahı inkâr etmeleri nasıl bâtıl ise, Hazret-i Ali’yi seviyoruz diyerek sahabeye kin beslemek de bâtıl bir yoldur İbni Sebecilerin Hazret-i Ali’yi seviyoruz demeleri, Hıristiyanların Hazret-i İsa’yı seviyoruz demelerine benzer İsa, ilah diyorlar Halbuki, Hazret-i İsa böyle sevgi istemiyor Hariciler Hazret-i Ali’ye düşmanlık etti, Rafıziler de onu aşırı sevdi Hazret-i Ali şu hadis-i şerifi haber veriyor:
(Ya Ali, sen İsa gibisin! Yahudiler, Ona düşman oldu Mübarek annesine iftira ettiler Hıristiyanlar da, Onu aşırı yükselttiler Ona yakışan dereceden daha yukarı çıkardılar Allah’ın oğlu dediler) [İ Ahmed]

Sonra, Hazret-i Ali, (Benim yüzümden iki türlü insanlar helak oldu Birisi, beni aşırı severek, bende olmayan şeyleri bana takarlar Ötekiler de, bana düşman olup, birçok iftira yaparlar) buyurdu

Bu hadis-i şerif, haricileri Yahudilere, Rafızileri de Hıristiyanlara benzetmektedir

Eshabım gökteki yıldızlar gibidirİkinci binin müceddidi imam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor kiEshab-ı kiramı sevmek, onlara bağlı olmak, insanlar içinden beğenilmiş, süzülüp ayrılmış olan bu çok kıymetli tabakanın hayat tarzlarına imrenip onlar gibi olmaya özenmek, Allahü teâlânın en büyük nimetidir Hadis-i şerifte, (Kişi sevdiği ile beraberdir) buyurulduğundan onları sevenler, onlar iledir Cennette onların makamlarında, yakınlarındadır) (Eshab-ı Kiram)

İbni Hacer-i Mekki hazretleri de buyuruyor ki:
(Ey kalbi Allahü teâlânın sevgisi ile ve Resulullahın sevgisi ile dolu olan müslüman! Birinci vazifen Peygamber efendimizin eshabının sevgisini, ehl-i beytinin sevgisi ile kalbinde cem etmektir Ehl-i beyti, Resulullahın evladı oldukları için sevdiğimiz gibi, diğerlerini de, Onun eshabı oldukları için sevmeliyiz! Çünkü, Eshab-ı kiramın nail oldukları şeref pek yüksektir O şerefe başkaları kavuşamaz O şereften birisi, Resulullahın mübarek nazarları onlara işlemiş ve hepsine manevi imdat ile yardım etmiştir Bu hassa, bunlardan başkasında bulunmuyor Bunların kemalatına, geniş ilimlerine, Peygamber efendimizden aldıkları hakikat mirasına, sonra gelenlerden hiç biri kavuşamadı Her müslümanın bunların hepsini adil, salih ve veli ve âlim ve müctehid bilmesi lazımdır Kendilerinden bir hata çıksa da cenab-ı Hak hepsini af ve mağfiret ile müjdeledi Kur’an-ı kerimde mealen, (Allah, Onların hepsinden razıdır Onlar da, Allah’tan razıdırlar) buyurdu Sahabe-i kiramdan birini kusurlu bilmek ve kötülemek, bu âyet-i kerimeye inanmamak olur) [Sava’ik-ul-muhrika]

Bunun için bu mübarek insanlardan bahsederken sıradan bir insandan bahseder gibi konuşmamalıdır Her zaman edepli, terbiyeli olmalıdır Her birinin ismini hürmetle, saygı ile söylemelidir Birinin adı söylenince “radıyallahü anh [Allah ondan razı olsun]” denir İkisi için “radıyallahü anhüma [Allah o ikisinden razı olsun]” Birkaçı veya hepsi söylenince “rıdva¤¤¤¤ahi teâlâ aleyhim ecmain” veya kısaca “radıyallahü anhüm [Allah onların hepsinden razı olsun]” denir

Peygamberlerden sonra insanların en iyileri
Peygamberlerden sonra, insanların en iyileri Eshab-ı kiramdır (radıyallahü teâlâ anhüm) Onların üstünlüklerini bildiren âyet-i kerimelerden bazılarının mealleri şöyledir:

(Muhammed [aleyhisselam], Allah’ın Peygamberidir, Onunla birlikte bulunanların [Eshabın] hepsi, kâfirlere karşı çetin ve birbirlerine karşı merhametlidir Onları rükuya varırken, secde ederken görürsün Allah’tan lütuf ve rıza isterler Onların nişanları yüzlerindeki secde izidir Bu, onların Tevrat’taki vasıflarıdır İncil’deki vasıfları da şöyledir: Onlar filizini yarıp çıkarmış, gittikçe onu kuvvetlendirerek kalınlaşmış, gövdesi üzerine dikilmiş bir ekine benzerler ki bu, ekicilerin de hoşuna gider Allah böylece onları çoğaltıp kuvvetlendirmekle kâfirleri öfkelendirir Allah, inanıp iyi işler yapanlara mağfiret ve büyük mükafat vaad etmiştir) [Feth 29]

(Muhacirlerin [Mekke’den hicret eden eshabın] ve Ensarın [Medine’de muhacir eshaba yardımedenlerin] önce gelenlerinden ve bunların yolunda gidenlerden Allah razıdır ve bunlar da, Allah’tan razıdır) [Tevbe 100]

(Müminlerden, oturanlarla malları ve canları ile Allah yolunda cihad edenler bir olmaz Allah, malları ve canları ile cihad edenleri, derece bakımından oturanlardan üstün kılmıştır Bununla beraber Allah hepsine de en güzel olanı [Cenneti] vaad etmiştir; ama cihad edenleri, oturanlardan çok büyük bir ecirle üstün kılmıştır) [Nisa 95]

(Allah [Eshabın] hepsine de en güzel olanı [Cenneti] vaad etmiştir) [Hadid 10]

(Allah’a ve ahiret gününe inanan bir toplumun [Eshab-ı kiramın] babaları, oğulları, kardeşleri, yahut akrabaları da olsa, Allah’a ve Resulüne düşman olanlarla dostluk etmez İşte onların [Eshab-ı kiramın] kalbine Allah, iman yazıp katından bir ruh ile onları destekledi Onları içlerinden ırmaklar akan Cennetlere sokacak, orada ebedi kalacaklardır Allah onlardan razı oldu, onlar da Allah’tan razıdır) [Mücadele 22]

([Resulullahın eshabı olan] sizler, insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; iyiliği emreder, kötülükten men eder ve Allah’a inanırsınız) [Âl-i İmran 110]

(Resulüm sana Allah yetişir ve seni müminlerle [Eshabınla] destekler) [Enfal 62]

İbni Hacer-i Mekki hazretleri buyuruyor ki:
Araf ve Hicr surelerinde (Biz azimüşşan, onların kalblerindeki gıl ve gışşı nezettik) buyuruluyor Yani kalblerindeki kin ve düşmanlık gibi şeyleri kökünden çıkarıp attık Demek ki, hiçbir sahabi, başka bir sahabiye haset ve kin beslemez Çünkü, hepsi Hakkulyakin mertebesine ulaşmışlardır Aralarındaki savaşlar ictihad sebebi ile idi Her biri, kendi ictihadı ile hareket etmeye mecbur olduğundan, hiçbiri kötülenemez Eshab-ı kiramdan birini kötülemek, (Allah onlardan razıdır) mealindeki âyete inanmamak olur (Tathir-ül-cenan)

Allahü teâlânın sıfatları ebedidir, sonsuzdur Eshab-ı kiramdan razı olması da sonsuzdur Artık bir daha sözünden dönmez, hep razıdır
İki âyet-i kerime meali:
(Allah asla sözünden dönmez) [Al-i İmran 9, Zümer 20, Rad 31]

(Allah vaadinden dönmez) [Rum 6]

İmam-ı Rabbani hazretleribuyuruyor ki:
Sahabe-i kiramın hepsi, sonra gelen Müslümanların hepsinden daha üstündür Çünkü insanların en iyisinin sohbetinin üstünlüğüne benzeyen hiçbir üstünlük olamaz Eshab-ı kiramın, İslamiyet’in zayıf olduğu ve Müslümanların az olduğu o zamanda, dini kuvvetlendirmek için ve Peygamberlerin efendisine yardım etmek için yaptığı ufak bir hareketine, o kadar sevap verilir ki, başkaları, bütün ömrünü, sıkı riyazetle ve ağır mücahedelerle ve ibadetlerle geçirse, o kadar sevap alamaz (c2, m99)

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Her şeyin temeli vardır Müslümanlığın temeli eshab ve ehl-i beytimi sevmektir) [İNeccar]

(Eshabımın hiçbirine dil uzatmayın Onların şanlarına yakışmayan bir şey söylemeyin! Allah’a yemin ederim ki, bir kimse, Uhud dağı kadar altın sadaka verse, eshabımdan birinin bir avuç arpası kadar sevap alamaz) [Buhari, Ebu Davud, Begavi]

(Eshabıma dil uzatmakta Allah’tan korkun! Benden sonra onları kötü emellerinize alet etmeyin! Onları seven, beni sevdiği için sever Beni sevmeyen de onları sevmez Onları inciten beni incitmiş olur Beni inciten de Allahü teâlâyı incitmiş olur Bunun da cezası gecikmeden verilir) [Buhari]

(Eshabım gökteki yıldızlar gibidir Hangisine uyarsanız, hidayete kavuşursunuz) [Darimi, Beyheki, İbni Adiy, Münavi]

(Allahü teâlâ, beni insanların en asilzadesi olan Kureyş kabilesinden seçti ve bana onların arasından en iyilerini eshab [arkadaş] olarak ayırdı Bunlardan birkaçını bana vezir olarak ve din-i İslamı, insanlara bildirmekte, yardımcı olarak seçti Bunlardan bazılarını da Eshar, [zevce, kayınpeder, kayınvalide, kayınbirader ve baldız gibi kadın tarafındanakraba] olarak ayırdı Bunlara sövenlere, iftira edenlere, Allah’ın ve bütün meleklerin ve insanların laneti olsun! Allahü teâlâ, kıyamet günü, bunların farzlarını ve sünnetlerini kabul etmez) [Hakim]

(Ensarı müminden başkası sevmez, münafıktan başkası da buğzetmez Ensarı seveni Allah da sever, onlara buğzedene Allah da buğzeder) [Buhari]

(Eshabım, cin ve insanların hepsinden daha üstündür) [Bezzar]

(Beni gören Müslüman [Eshabım], Cehenneme girmez) [Taberani]

(Eshabım gibi hiç kimse İslamiyet’e hizmet edemez) [İ Süyuti]

(Kimi çıkıp, Eshabımı kötüleyecek Bunlar, Müslümanlıktan ayrılacaklardır) [Beyheki]

(Eshabımı kötüleyene Allah lanet etsin) [Taberani, Beyheki, Hakim]

(Eshabımın kusurlarını söylemeyin! Kalbleriniz onlara karşı değişir Eshabımı iyilikle anın ki, kalbleriniz ülfet etsin!) [Deylemi]

(İnsanların en hayırlısı asrımdaki müslümanlar [Eshab-ı kiram]dır Onlardan sonra en iyileri, onlardan sonra gelenler [Tabiin] dir Onlardan sonra en iyileri, onlardan sonra gelenler [Tebe-i tabiin] dir Artık bunlardan sonra yalan yayılır Bunların [Eshabımın yolunda olmayanların] sözlerine ve işlerine inanmayınız!) [Buhari]

(Eshabımı, zevcelerimi ve Ehl-i beytimi seven ve onlara dil uzatmayan, Cennette benimle beraber olur) [Ramuz]

(Eshabımı kötüleyen hariç, Kıyamette, herkesin kurtulma ümidi vardır) [Hakim]

(Eshabım arasında fitne çıkacak, o fitnelere karışanları, Allahü teâlâ benimle olan sohbetleri hürmetine af ve mağfiret edecektir Sonra gelenler, bu fitnelere karışan Eshabıma dil uzatarak Cehenneme girecektir) [Müslim]

Eshabın hepsinden Allah razıdırSual: (Kıyamet günü, tanıdığım çok kimseyi havuzumdan uzaklaştırırlarken, ben, bunlar benim eshabım derim Fakat, “Senden sonra, onlar neler yapmıştır neler” diye bir ses gelir) mealindeki hadis, sahabenin çoğunun kâfir olduğunu göstermiyor mu?
CEVAP
Hiç birinin kâfir olduğunu göstermez Hadis-i şerifler ehl-i sünnet âlimlerinin açıklamaları olmadan okunursa insan dinden çıkabilir Bu hadis-i şerife açıklamasız bakan birisi, bir kısım eshab-ı kiramın küfre düştüğüne inanıp, hepsinin Cennetlik olduğunu bildiren âyet-i kerimeleri inkâr ederek dinden çıkar Yahut âyet-i kerimelere bakıp, sahih olan bu hadisi inkâr ederek dinden çıkar Zaten din düşmanlarının maksadı da bu, (Âyetten, hadisten dinini öğren) sözleri ile herkesi dinden çıkarmaya çalışıyorlar Bu tehlikeli tuzağa düşmemelidir
Eshab-ı kiramın hepsi Cennetliktir Allahü teâlâ, hepsinden razı olduğunu, hepsini Cennete koyacağına söz verdiğini Kur’an-ı kerimde defalarca bildirmiştir Birkaç âyet-i kerime meali şöyledir:
(Ağaç altında, sana söz veren müminlerden [1400 kişi olan Eshabından], Allah razıdır Kalblerinde olanı bilmiş, onlara güven duygusu vermiş ve onları pek yakın bir fetihle ödüllendirmiştir) [Fetih 18]

(Mekke’nin fethinden önce Allah için mal verip savaşanlar, daha sonra harcayıp savaşanlarla eşit değildir Onların derecesi, sonradan Allah yolunda harcayan ve savaşanlardan daha yüksektir Bununla beraber Allah [Eshabın] hepsine de en güzel olanı [Cenneti] vaad etti) [Hadid 10]

(Muhacirlerin [Mekke’den hicret eden eshabın] ve Ensarın [Medine’de muhacir eshaba yardım edenlerin] önce gelenlerinden ve bunların yolunda gidenlerden Allah razıdır ve bunlar da, Allah’tan razıdır Allah bunlar için, altından ırmaklar akan Cennetler hazırladı Bunlar Cennetlerde sonsuz olarak kalacaklardır) [Tevbe 100]

(Allah, [Eshab-ı kiramın] hepsine de en güzeli [Cenneti] vaad etmiştir!) [Nisa 95]

([Habibimin Eshabı olan] sizler, insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz) [Âl-i İmran 110]

(Allah’a ve ahiret gününe inanan bir toplumun [Eshab-ı kiramın] babaları, oğulları, kardeşleri, yahut akrabaları da olsa, Allah’a ve Resûlüne düşman olanlarla dostluk etmez İşte onların [Eshab-ı kiramın] kalbine Allah, iman yazıp katından bir ruh ile onları destekledi Onları içlerinden ırmaklar akan Cennetlere sokacak, orada ebedî kalacaklardır Allah onlardan razı oldu, onlar da Allah’tan razıdır) [Mücadele 22]

Resulullah efendimiz de Eshab-ı kiramın hepsinin Cennetlik olduğunu defalarca bildirmiştir Birkaç hadis-i şerif meali de şöyledir:
(Beni gören Müslüman [Eshabım], Cehenneme girmez) [Taberani] (Kur’an-ı kerimde de eshab-ı kiramın hepsinin Cennetlik olduğu bildirilmektedir Hadid 10)

(Eshabım gökteki yıldızlar gibidir Hangisine uyarsanız, hidayete kavuşursunuz) [Darimi, Beyheki, İbni Adiy, İ Münavi]

(Eshabım, cin ve insanların hepsinden üstündür) [Bezzar]

(Allahü teâlâ, beni insanların en asilzadesi olan Kureyş kabilesinden seçti ve bana onların arasından en iyilerini eshab [arkadaş] olarak ayırdı Bunlardan birkaçını bana vezir olarak ve din-i İslamı, insanlara bildirmekte, yardımcı olarak seçti Bunlardan bazılarını da Eshar, [zevce, kayınpeder, kayınvalide, kayınbirader ve baldız gibi kadın tarafındanakraba] olarak ayırdı Bunlara sövenlere, iftira edenlere, Allahü teâlânın ve bütün meleklerin ve insanların laneti olsun! Allahü teâlâ, kıyamet günü, bunların farzlarını ve sünnetlerini kabul etmez) [Hakim]

(Eshabıma dil uzatmakta Allah’tan korkun! Benden sonra onları kötü emellerinize alet etmeyin! Onları seven, beni sevdiği için sever Beni sevmeyen de onları sevmez Onları inciten beni incitmiş olur Beni inciten de Allahü teâlâyı incitmiş olur Bunun da cezası gecikmeden verilir) [Buhari]

(Eshabımın hiçbirine dil uzatmayın! Onlara dil uzatan Allah’a dil uzatmış olur) [Buhari]

(Eshabımı kötüleyene Allah lanet etsin) [Taberani, Beyheki, Hakim]

(Eshabımın ismini işitince, susun, şanlarına yakışmayan söz söylemeyin!) [Taberani]

(Bedir savaşında bulunanları Cennetle müjdele) [Dare Kutni]

Bu kadar hadis-i şerifi ve âyet-i kerimeyi görmeyip de, tevil gerektiren bir hadis-i şerifi bahane ederek Eshab-ı kiramı suçlamak Müslüman olan hiç kimseye yakışmaz Sualdeki o hadis-i şerif, Müslüman görünen münafık ve zındıkları bildiriyor Dinimiz zahire göre hükmeder Bir kişi ben Müslümanım derse o Müslüman kabul edilir Resulullahın (Bunlar eshabımdı) buyurması bundan dolayıdır
Diğer yandan, gaybı Allah’tan başkası bilmez Allahü teâlâ bildirmedikçe, Resulullah onların içinde münafık, zındık olduklarını elbette bilemez Ancak bildirdiklerini bilir Eshab-ı kiramın tamamının Cennetlik olduğunu bildirmiştir

Eshab arasında bulunan sahabi sanılan birkaç kimsenin Resulullah zamanında mürted olduğu, hadis-i şerifle bildirildi Bunlar Eshablık şerefine dahil değildir Bunlar, Beni Hanif ve Beni Sakif gibi kabilelerden elçi olarak gelip, Müslüman olduklarını söyleyip gidenlerden idi

Deve ve Sıffin savaşlarında Hazret-i Ali’nin yanında bulunup, sonra harici olan Harkus bin Zübeyr de onlardandır Salih işler yapan ve kâfirlerle cihad eden Eshabın hepsinin imanla vefat ettiklerinde, Ehl-i sünnet âlimleri sözbirliğine varmıştır

Deve ve Sıffin olaylarında her iki tarafta bulunan Sahabiler, hep böyle idi İki gruptan hiç biri diğerine kâfir demedi Hazret-i Ali, (Onlar bizim kardeşlerimiz) buyurdu

İbni Hacer-i Mekki hazretleri buyuruyor ki:
Eshab-ı kiramın hepsini adil, salih, evliya, âlim, müctehid bilmek her Müslümana lazımdır Kur'an-ı kerimde, (Allah onlardan razı, onlar da Allah’tan razıdır) buyuruluyor Onlardan birini kötülemek, bu âyete inanmamak olur (Savaık-ul muhrika)

Allahü teâlâ, Eshab-ı kiramdan razı olduğunu bildiriyor Allah’ın sıfatları sonsuzdur Onlardan razı olması sonsuzdur Allahü teâlânın bunlardan razı olması değişmez Sonradan mürted olacak, kâfir olacak kimseden Allahü teâlâ razı olmaz Bu bakımdan Allahü teâlânın razı olduğu Eshabdan hiçbiri mürted, münafık olmaz Münafıklar, Eshabdan değildir Münafıklardan birkaçının, imansızlıklarını açıklamaları, Eshab-ı kiramın sonradan mürted olması demek değildir Salebe de münafık iken, Müslüman görünmüş, namaz kılmıştır Sonradan zekatı inkâr edince münafıklığı meydana çıktı Daha önce Müslüman göründüğü için kendisine (sahabi iken mürted oldu) denilmiştir Yoksa aşağıdaki âyette bildirildiği gibi, hakiki imana kavuşan, asla mürted olmaz

Senaullah-i Dehlevi hazretleri buyuruyor ki:
Tasavvufta Fena makamına kavuşan, elbette imanla ölür Bekara suresinin (Allah, imanınızı zayi etmez) mealindeki 143 âyeti ve (Allahü teâlâ, [Fena makamına kavuşan evliya] kulların imanlarını geri almaz) hadisi, hakiki imanın geri alınmayacağını göstermektedir (İrşad-üd-talibin)

Evliyanın bile imanı gitmez, yani mürted olmazken, evliyadan daha yüksek olan sahabi asla mürted olmaz Allahü teâlâ onları mürted etmez Allahü teâlâ, Onlardan razıyım, onlara Cenneti söz verdim buyurdu Allah hiç sözünden döner mi? Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Allah asla sözünden dönmez) [Al-i İmran 9, Zümer 20, Rad 31, Rum 6]

Eshabın hepsi evliya idi
Sual: Eshabın hepsi evliya ve müctehid mi idi?
CEVAP
Evet, Eshab-ı kiramın hepsi derin âlim, birer müctehid idi Tasavvuf marifetlerinde de birer derya idiler Yani hepsi büyük evliya idi Bu bilgilerinin hepsini, Resulullahın mübarek cemalini görmekle ve kalblere işleyen, ruhları çeken sözlerini işitmekle, az zamanda edindiler Bu, Peygamber efendimizin mucizelerindendir Yabancı ülkeye gönderdiği elçiye bir teveccüh etmekle, o sahabi, o ülkenin lisanını hemen öğrenirdi Allahü teâlâ Eshabı kiram için, (Seçilmiş ümmet) tabirini kullandı Hepsinden razı olduğunu bildirdi Hepsini Cennete koyacağına söz verdi

Müslüman, Müslüman ile savaşır mı?
Sual: Cemel savaşında birbirini öldüren 15 bin Müslüman şehit mi oldu?
CEVAP
Evet, her iki taraf da şehittir Çünkü, savaşta imanlı ölen her Müslüman şehittir İki Müslüman birbiri ile kavga edemez mi, savaşmaz mı? Kur’an-ı kerimde iki Müslüman ordunun birbiri ile savaşabilecekleri bildirilmiştir İki âyet-i kerime meali:

(Müminlerden iki fırka birbiriyle dövüşürse, aralarını bulun) [Hücurat 9]

(Elbette müminler kardeştir Öyleyse [ayrılığa düştükleri zaman] kardeşlerinizin arasını düzeltin ve Allah'tan korkun ki, rahmete eresiniz) [Hücurat 9-10]

Eshab-ı kiram Evliyadan üstündür
Sual: Eshab-ı kiram, sonra gelen bütün evliya zatlardan üstün müdür?
CEVAP
Evet, hiçbir Müslüman, hiçbir Veli, Eshab-ı kiramın derecesine ulaşamaz

Eshab-ı kiramın hepsi âlim ve adil idi İnsanların efendisinin sohbetinde, hizmetinde bulunmuşlar ve Ona yardımcı olmuşlardır En az sohbette bulunanı bile, en yüksek Veliden daha yüksektir Allahü teâlânın Habibinin bir sohbetinde, bir teveccühünde hâsıl olan haller, o mübarek nefesleri ve nazarları tesiri ile zuhur eden kemaller, o huzura, o yakınlık saadetine kavuşamayanlara nasip olmamıştır Eshab-ı kiramın hepsi, daha ilk sohbette, nefislerine uymaktan kurtulmuşlardır (İslam Ahlakı)

Sahabenin tamamı müctehiddirSual: Sahabenin tamamı müctehid midir?
CEVAP
Evet tamamının müctehid olduğunu İslam âlimleri bildirmektedir
Mesela İbni Hacer-i Mekki hazretleri buyurdu ki:
Eshab-ı kiramın nail oldukları yüksek şerefe başka hiç kimse kavuşamaz O şereften birisi, Resulullahın mübarek nazarları onlara işlemiş ve hepsine manevi imdat ile yardım etmiştir Bu hassa, bunlardan başkasında bulunmuyor Bunların kemalatına, geniş ilimlerine, Resulullahtan aldıkları hakikat mirasına, sonra gelenlerden hiç biri kavuşamadı Hepsi adil, salih, veli, âlim ve müctehid idi Kur'an-ı kerimde (Allah Onların hepsinden razıdır) buyuruldu Onlardan birini kusurlu bilmek bu âyete inanmamak olur (Savaik-ul-muhrika)

İmam-ı Busayri hazretleri buyuruyor ki:
(Eshab-ı kiramın hepsi de ictihad sahibiydi Allahü teâlâ hepsinden razı idi, onlar da Allah’tan razı idi Onlara hata isnat edilmez) [Kaside-i hemziye]

İmam-ı Şafii, Risale-i kadime’de, (Eshab ilim, ictihad ve akılca hepimizden üstündür) dedi (Mizan)

Sahabeyi kötülemek haramdır Çünkü hepsi müctehiddir (M Çihar yâri güzin)

Sehl bin Abdullah Tüstüri hazretleri buyuruyor ki:
Sahabenin hepsini büyük bilmeyen, Resulullaha iman etmiş olmaz (Redd-i revafıd)

Muhammed Masum Faruki hazretleri buyuruyor ki:
Eshab-ı kiramın hepsi fena fillah [evliya] makamına yükselmiştir Bu marifete [bu dereceye] kavuşanlara müjdeler olsun! (Mektubat 2/6)

Akaid kitaplarında yazıyor ki:
Eshab-ı kiramın hepsini salih ve adil bilmek ve hiç birini kötü bilmemek kesin delillerle her Müslümana vaciptir (Mirat-i kâinat)

İmam-ı Teftazani hazretleri buyurdu ki:
Sahabeye dil uzatanın sözü Kur'an ve hadislere uygun değilse, kâfir olur Uygun ise büyük günaha girer, bid’at sahibi olur (Şerh-i akaid)

İmam-ı a’zam, imam-ı Malik gibi din imamları, Sahabe-i kiramdan her birinin sözlerini, hareketlerini, işlerini hüccet ve senet olarak almıştır

Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:
(Eshabımdan herhangisine uyarsanız, Allahü teâlânın sevgisine kavuşursunuz) [Beyheki]

(İnsanların en hayırlısı asrımdaki Müslümanlar [Eshab-ı kiram]dır) [Buhari]

(Eshabım, cin ve insanların hepsinden daha üstündür) [Bezzar]

(Eshabım gibi hiç kimse İslamiyet’e hizmet edemez) [İ Süyuti]

(Eshabımı seven, beni sevdiği için sever, sevmeyen de, beni sevmediği için sevmez) [Buhari]

(Eshabımı kötüleyene Allah lanet etsin) [Taberani, Beyheki, Hakim]

Sual: Sahabenin hepsi mi müctehiddir?
CEVAP
Evet hepsi müctehiddir Resulullahın vârisleri olan Ehl-i sünnet âlimleri onların hepsi müctehiddir diyorlar Peygamber efendimiz de, (Onların herhangi birisine uyan hidayete kavuşur) buyuruyor Müctehid olmayan insana uyulur mu? Yukarıda yazdık, işte iki hadis-i şerif meali:
(Eshabım gökteki yıldızlar gibidir Hangisine uyarsanız, hidayete kavuşursunuz) [Darimi, Beyheki, İbni Adiy, İ Münavi]

(Rabbim bana vahyetti ki: "Eshabın gökteki yıldızlar gibidir Bazısı bazısından daha parlaktır Onlardan birine uyan hidayet üzeredir”) [Deylemi]

Sual: Evet sohbet kıymetli ama ilim öğrenmeye sebep olmaz Sohbet ile insan müctehid olur mu hiç? Sohbet ile müctehidlik karışmış olmuyor mu?
CEVAP
Allah Resulünün sohbeti ile, Şevkani’nin, Efgani’nin ve Abduh’un sohbetini birbirine karıştırmamak lazım Bunların sohbeti zehir, Resulullahınki kalblere şifadır Resulullahın sohbetinin üstünlüğü, bütün derecelerin, bütün faziletlerin, bütün şereflerin üstündedir Bunları ancak bid’at ehli olan inkâr eder

Ehl-i sünnet âlimlerinin en büyüklerinden olan İmam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor ki:
Ehl-i beytin ve Eshab-ı kiramın hepsini sevmek, saymak lazımdır Birini sevmemek, hepsini sevmemek olur Çünkü, insanların en iyisinin sohbeti ile şereflenmek fazileti, hepsinde vardır Sohbetin fazileti ise, bütün faziletlerin üstündedir İşte bunun için, Tâbi’inin en üstünü olan Veysel Karani, Eshab-ı kiramın en aşağısının derecesine yetişemedi Hiçbir üstünlük, sohbetin üstünlüğü kadar olamaz Çünkü, sohbete kavuşanların [Eshab-ı kiramın] imanları, sohbetin bereketi ve vahyin bereketi sayesinde, görmüş gibi kuvvetli iman olur Sonra gelenlerden hiçbir kimsenin imanı, bu kadar yüksek olmadı (m59)

Eshab-ı kiram arasındaki ayrılıklar, savaşlar, nefslerine uyarak değildi Onların mübarek nefsleri, insanların en iyisinin “sallallahü aleyhi ve sellem” sohbetinde bulunmakla, kalbleri cilalayan sözlerini dinlemekle, ¤¤¤kiye bulmuş, emmârelikten kurtulmuştu Nefslerinde, İslamiyet’e uymayan istek kalmamıştı (m54)

Eshab-ı kiram, o Serverin “aleyhisselam” sohbetinde, daha ilk günde, öyle şeylere kavuştu ki, sonra gelen en büyük Evliya, en nihayette, ancak, bundan bir parçaya kavuşabildi İşte bunun içindir ki, Vahşi, Hazret-i Hamza'yı şehit etmiş iken, Müslüman olunca, bir kerecik, Seyyid-il-evvelin vel-âhirinin sohbeti ile şereflendiği için, Tâbi’inin en üstünü olan, Veysel Karani’den daha yukarı oldu Hayr-ül-beşerin “aleyhi ve alâ âlihissalâtü vesselam” sohbetinin başlangıcında Vahşi’ye “radıyallahü anh” nasip olanlara, Veysel Karani, o kadar yüksek olduğu halde, sonunda bile kavuşamadı (m66)

Hiç bir şey sohbet gibi faydalı değildir Resulullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” Eshabı, sohbet ile, başkalarından daha üstün oldular Peygamberlerden “aleyhimüsselam” başka herkesten, hatta Veysel Karani’den ve Ömer bin Abdülaziz’den daha üstün oldular Halbuki Veysel Karani ile Ömer bin Abdülaziz son dereceye yükselmişler ve sohbetten başka kemâlâtın hepsine varmışlardı Bunun için, Hazret-i Muaviye’nin yanılması, Resulullahın sohbeti bereketi ile, o ikisinin doğru işlerinden daha hayırlı oldu Bunun gibi, Amr ibni Âs’ın yanlış bir işi, o ikisinin şuurlu işinden daha üstün oldu Çünkü bu büyükler, Resulullahı görmekle, melekle birlikte bulunmakla, vahyi ve mucizeleri görmekle, imanları görerek inanmak oldu Bu saydığımız üstünlükler, bütün başka üstünlüklerin temelidir, kaynağıdır Eshab-ı kiramdan başkası bunlara kavuşamadı Veysel Karani, sohbetin bu üstünlüklerini bilseydi, hiçbir şey onu sohbetten alıkoyamazdı Bu üstünlüğe kavuşmak için her şeyi bırakırdı (m120)

Tâbi’inin en üstünü olan Veysel Karani, Hazret-i Hamza'nın katili olan Vahşi’nin “radıyallahü anhümâ”, Resulullahın bir kerecik sohbetinde bulunmakla yükseldiği mertebeye yetişemedi Çünkü sohbetin fazileti, bütün faziletlerin ve kemâllerin üstündedir Çünkü, onların imanları, görerek kuvvetlendi Bu nimet, başkalarına nasip olmadı (m210)

Veysel Karani, yanında olmadığı için, yanında olanlardan [Eshab-ı kiramdan] en aşağıdakinin derecesine yükselemedi Bunun için de, onun dağ kadar altın sadaka vermesi, bir avuç arpa sadakalarının sevabı gibi olamadı Hiç bir şeref, sohbet şerefi gibi olamaz! (m222)

Üveys-i Karniyi “rahmetullahi aleyh” düşünün! Uzlet etmek istedi Bunun için, insanların en iyisinin “aleyhi ve alâ âlihissalâtü vesselam” sohbetine kavuşamadı Sohbetin yükselttiği derecelere erişemedi Tâbi’inden oldu Birinci olmaktan, ikinci dereceye düştü (m 270)

Sual: Eshab-ı kiram, mahlukların en iyisinin “aleyhi ve aleyhimüssalevâtü vetteslimât” sohbetinde bir kere bulunmakla, bütün ümmetin Evliyasından daha üstün oldular Acaba bütün bu Seyr ve Süluk ve Fenâ ve Bekâ, bunlarda bir sohbette mi hasıl oldu? Yoksa, bu bir sohbet, seyr ve sülukun ve fenâ ve bekanın hepsinden daha mı üstün idi?
CEVAP: Bu güç sorularınızı cevaplandırmak, yazmakla olmaz Bir arada bulunmak, uzun zaman hizmet etmek lazımdır Bu kadar zaman içinde kimsenin söylemediği şeyleri bir defada söylemek ve bir kalemde yazmak kolay olur mu? Fakat, sorduğunuz için, cevapsız bırakmak da olamaz Fenâ ve Bekâ ve Süluk ve Cezbe ile olan yaklaşmaya Kurb-i vilâyet denir Bu ümmetin evliyası, bu yaklaşmak ile şereflenmişlerdir Eshab-ı kiramın, Hayr-ül-enâmın = [insanların en hayırlısının] sohbetinde “aleyhi ve aleyhimüssalâtü vesselam” kavuştukları yakınlık ise, Kurb-i nübüvvet’tir