FrMaLeV
Yaz Kur'an Kurslarında Eğitimde Kalite Rehberi
Forum Kuralları İletiler Kayıt ol Yardım Üye Listesi Ajanda Bütün Forumları okunmuş kabul et 
02-06-2008
#1 
Yaz Kur'an Kurslarında Eğitimde Kalite Rehberi
GİRİŞ
İnsan, kendini toplum içinde gerçekleştirmek üzere bu dünyada bulunan, madde üzerinde kullanım yetkisi olan, kültür ve uygarlıklar oluşturan bir varlıktır
Din, insan hayatına anlam kazandıran, insanın insanca yaşamasına yardımcı olan, insanların birbirlerini anlayabilmeleri için gerekli olan temel iletişim kodlarını bünyesinde taşıyan ve Allah-insan, insan-insanlar ve insan ile evrendeki diğer varlıklar arasındaki ilişkilerini düzenleyen bir vasıtadır Bir başka deyişle din, Yüce Allah'ın peygamberleri aracılığıyla insanlara gönderdiği ilahî kurallar bütünüdür İnanmak, insan için bir ihtiyaçtır Bundan dolayı, tarih boyunca bü-tün toplumlarda bir dinî inanç ve hayat var olmuştur Din duygusuna ve dinî inanca sahip olmayan hiçbir topluma rastlanmamıştır
Din, bireyleri kutsal duygu ve alışkanlıklarda birleştiren, top-lumları yükselten ve geliştiren bir kurumdur Din, toplum düzenini korumayı amaç edinir Din, insanlara yön ve-ren, kanunların ulaşamadığı yerlerde de onları iyi ve faydalı şeyler yapmaya yönelten bir hayat düzenidir Çünkü din, haksızlığın, ada-letsizliğin, her türlü kötülüğün karşısındadır ve onları yasaklar Dinin zayıflamasının ardından ahlakî ve hukukî suçlar ortaya çıkar Çünkü din olmayınca ahlakın yaptırım gücü azalır Helal haram anlayışı kalkar, toplumun düzeni sarsılır, kargaşa ortaya çıkar ve sonuçta çe-şitli sıkıntılar baş gösterir Halbuki her yerde kendini kontrol eden bir Yaratıcı’nın varlığına inanan insan, daima iyi olanı yapıp, kötü olandan kaçınmaya gayret eder
Hak Din, ilk insan olan Hz Adem ile gönderilmiştir Bundan sonra gelen bütün peygamberler de bu dinin kurallarını öğretmek ve uygulayarak örnek olmak için gönderilmişlerdir Bütün peygamberlerin öğrettiği hak dinin temel prensiplerinde (inanç esaslarında) hiçbir değişiklik olmamıştır Bütün peygamberler insanlığı aynı inanç esaslarına (Hak dinin inanç esaslarına) davet etmişleridir Sadece zaman ve mekanın, sosyal şartların değişmesine bağlı olarak ibâdet şekilleri ve insanlar arası ilişkilerle ilgili bazı hükümlerde değişiklikler olmuştur
Hz Adem’den Hz Muhammed (sav)’e kadar Allah Teâlâ tarafından gönderilen bütün dinlerin ortak adı “İslam”dır Bir tek Allâh’a îmânı esas alan ve yalnızca O’na kulluk ve ibâdet etmemizi emreden İslam dininin temeli, Allâh’ın birliğine îmân ve sadece O’na ibâdet etmektir Peygamberimiz Hz Muhammed (sav) hak din olan İslam’ın son şeklini öğretmiştir Artık bundan sonra yeni bir peygamber ve kitap gelmeyecek; Kur’ân, kıyamete kadar insanlığın rehberi olacaktır
Yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim, Melek Cebrail (as) vasıtasıyla Peygamberimiz Muhammed (sav)’e vahiy yoluy-la indirilmiş, mushaflarda yazılmış, tevâtürle nakledilmiş, okunma-sıyla ibadet olunan, Allah kelâmıdır Kur'an-ı Kerim, sahibinin de buyurduğu gibi "rahmettir, şifadır, hidayettir, öğüttür "( Yûnus sûresi, 57 ayet)
Kur’an-ı Kerim, İnsanlığın kurtuluşu için, kulların ihtiyaçlarına göre en son gönderilen ve kıyamete kadar da hükmü geçerli olan ilâhî kitaptır “Hidayet rehberi” olarak gönderilen Kur’an-ı Kerim, yirmi üç senede peyderpey indirilmiştir Bu kitapta Yüce Rabbimiz insana değer vermiş ve ona seslenmiştir
Peygamberimiz de onu bize okumuş, öğretmiş ve açıklamıştır Gerçek anlamda Müslüman olmak için Kur’an-ı Kerim’in getirdiği ölçüleri öğrenmemiz ve hayatımızda uygulamamız gerekir Kur’an-ı Kerim’i öğrenmek, islam dinini öğrenmektir Peygamberimiz “Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir “(Buhârî, Fedâilü’l-Kur’ân, 21) buyurarak bu gerçeği de işaret etmişlerdir Bu sebeple, Kur’an-ı Kerim’i öğrenmek, okumak, anlamaya çalışmak ve öğretmek en faziletli amellerdendir Bir müslümanın Kur’an-ı Kerim’e karşı vazifesini beş maddede özetleyebiliriz : Öğrenmek, okumak, okuduğunu anlamak, anladığını uygulamak, uyguladıklarını başkalarına öğretmek
Kur’an okumak ve dinlemek, başlı başına bir ibadettir Bunun için namazlarımızda Kur’an okuruz Namaz geçerli olacak kadar Kur’an’dan bir miktar ezberlemek her müslümana farz-ı ayındır Kur’an’ı ezberlemek ve onu öğretmek de farz-ı kifâyedir
Biz bu çalışmamızda, iki konu üzerinde duracağız Birincisi “yaygın din eğitimi açısından yaz Kur’an kurslarının önemi” İkincisi de, yaklaşık iki ay süren bu kurslarda daha verimli bir eğitimle daha iyi sonuçlar alabilmek için kurs öğreticilerimize “eğitim yöntem ve teknikleriyle” ilgili bazı önerilerde bulunacağız Kurs öğreticilerimizin dikkat etmesi gereken bazı hususları belirteceğiz Bu çalışmamızda görüşlerinden istifade ettiğimiz Yunus Emre Camii İmam Hatibi Mehmet Keskin hocamıza, Din Kültürü öğretmeni Gökhan Erenoğlu Bey’e teşekkür ederim
Nazif Yılmaz
A YAYGIN DİN EĞİTİMİ AÇISINDAN YAZ KUR’AN KURSLARININ ÖNEMİ
Her yıl okullar tatil olunca çocuklarımızı yaz tatili heyecanı sarar Tatiller onların doyasıya oynamak için iple çektikleri vakitlerdir Elbette oyun onların en tabii hakkıdır Yaz tatillerinde evde, bahçede, tarlada, bağda ve çeşitli iş yerlerinde çalışan çocuklarımız da vardır Bununla beraber tatilleri, zamanı boş geçirmek değil; dinlenmek ve yeni bir çalışmaya başlamak olarak da düşünmeliyiz Yaklaşık üç ay devam eden bu süre, yavrularımızın güzel dinimizi ve yüce kitabımızı öğrenmeleri için iyi bir fırsattır Anne-babaların ve öğreticilerimizin bu fırsatı iyi değerlendirmesi gerekir
Yaz Kur’an Kurslarının yaygın din eğitimindeki önemini ana başlıklar halinde şöylece özetleyebiliriz :
1 Toplumda Kur’an-ı Kerim okumayı bilenlerin çoğu ilk defa Kur’an okumayı yaz kurslarında öğrenirler Yaz kursları Kur’an bilgilerini ve temel dini bilgileri almak için ilköğretim çağındaki çocukların çoğunun uğradığı mekanlardır Bir günlüğüne de olsa bir çok insanımız bu kurslara gitmişlerdir
2 Yaz kursları, bir çok çocuğun ilk defa örgün eğitim anlayışıyla düzenli olarak, Kur’an-ı Kerim ve temel dini bilgiler dersleri aldıkları yerlerdir
3 Yaz Kur’an kurslarında Kur’an okuma ve temel dini bilgiler eğitimi alan çocukların çoğu daha sonradan yaygın ve örgün eğitim içinde bir daha Kur’an eğitimi almamaktadırlar Bu açıdan yaz kursları büyük önem arz etmektedir Bu gençlerin çoğu ilköğretim ikinci kademe ve lise de alınan din derslerinin dışında tekrar örgün eğitim içinde din dersi ve Kur’an okuma eğitimi almamaktadırlar Bu gençlerimizin lise tahsili görmeyenlerini de düşünürsek bu sayının daha da arttığını görürüz Sadece bu konunun dahi düşünülmesi bu kursların ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır
4 Yaz kursları çocukların, İmam Hatip Liseleri, daimi Kur’an Kursları ve İlahiyat Fakülteleri hakkında sağlıklı bilgi sahibi oldukları ve Kur’an eğitiminin içeriği ile ilgili gözlemlerde bulundukları ilk yerdir Bu açıdan genellikle çocukların dini eğitim veren bu okullara yönlendiği ilk yer yaz kurslarıdır
5 Yaz kursları, bundan sonraki hayatlarında yeterli düzeyde din eğitimi alamayacaklar için asgari derecede dini bilgiler öğrenebilecekleri yerdir
6 Çocuklarımızın dine, din görevlilerine, camilere, Kur’an ve din eğitimine bakışlarını etkileyen ilk mekanlar yaz kurslarıdır Bir çok çocuk belki de ilk defa camiye gelmekte ve imamlarımızla tanışmaktadırlar Cemaatle namaz kılmakta veya kılındığını görmekteler Bir ibadethanenin içinde bulunarak daha yakından tanımaktadırlar Minber, mihrap, kürsü, müezzinlik, minare gibi caminin bölümleri dahi onlar için bir merak konusu olmaktadır İmamlarımızın kıyafetlerini giymek için birbirleriyle yarışmaktadırlar
7 Bugün toplumumuzda gerek örgün din eğitimi veren kurumlarda Kur’an eğitimi alanlar olsun gerekse böyle bir eğitim görmeyenler olsun, Kur’an okuyanların çoğu Kur’an okumayı yaz kurslarında öğrenmişlerdir
8 İlköğretim okullarında din kültürü dersi hafta iki saat okutulmaktadır Bu da bir eğitim öğretim yılı içinde toplam yetmiş iki saat yapmaktadır Liselerde ise bu ders saatleri haftada bir saatten otuz altı saat yapmaktadır Bir yaz kursunda haftada beş gün, günde üç saatten hesapladığımızda dokuz haftada toplam 135 saat ders yapılmaktadır Bu da ilköğretimlerdeki ders saatinin yaklaşık bir katı fazla, liselerden ise üç katı fazla ders görüldüğünü ortaya koymaktadır Okullardaki din derslerinde Kur’an okuma dersi olmadığını da düşündüğümüzde yaz kurslarının önemi daha iyi anlaşılacaktır
9 Çocukluğunda yaz kurslarına birkaç gün dahi devam eden insanlar, hayatlarının bir anında burada öğrendikleri azıcık bilgilerin kendilerinin imdadına yetiştiğini ve önemli bir bakış açısı kazandırdığını belirtmişleridir
10 Yaz kurslarının en önemli faydalarından birisi de çocuklarımızın yaz tatillerinde boş vakitlerini iyi değerlendirmelerini ve sokaklarda başıboş olmaktan kurtulmalarını sağlamasıdır
11 Yaz kurslarına gelen öğrencilerimiz okullarda ve ailelerinde öğrendikleri dini bilgileri farklı metotlarla öğrenerek ve uygulayarak daha güzel hazmederler ve pekiştirirler Ayrıca öğrencilerimiz, okulda öğrenemediği bilgileri burada öğrenirler ve uygulama imkanları olur
12 Camilerimizin çevresini düşündüğümüzde, okullara devam eden öğrencilerimizin sayısını göz önünde bulundurduğumuzda yaz kursuna gelen öğrencilerimizin sayısının azımsanacak bir rakam olmadığını görürüz
13 Yaz Kur’an kurslarının çocuklarımızın karakter gelişimlerinde, görerek öğrenmelerinde, dini yaşantının gözlemlenmesindeönemli bir yeri vardır
14 Yaz kursları, çocuklarımızın cami merkezli kaynaşmalarını sağlar Yeni dostlukların kurmalarına vesile olur
15 Yaz kursları, dini konuların ve Kur’an okumanın yoğun olarak çocuklarımızın gündemlerine girdiği bir zaman dilimleridir
16 Kısacası, yaz kurslarının hiç olmadığını, eğitim görmek için hiçbir öğrencinin buralara gelmediğini düşündüğümüzde bu kursların ne kadar önemli olduğu kendiliğinden ortaya çıkacaktır
Dantel Mumsema Frmacil
02-06-2008
#2 --->: Yaz Kur'an Kurslarında Eğitimde Kalite Rehberi
C YÜZÜNE KUR’AN OKUMAYI HIZLANDIRMA METOTLARI
1 Çok sayfa okutmak yerine aynı sayfayı çok defa okutmayı tercih ediniz Öğrencinin derse hazırlık için kaç defa okuduğunu tarihiyle birlikte defterinizdeki tabloya yazınız
2 Süreli okuyuşa geçerek öğrenciler arasında tatlı bir yarış başlatınız Buna göre sınıf seviyesini dikkate alarak belirli bir sürenin altında okuyan öğrencileri şampiyon ilan ediniz Günün şampiyonlarını belirleyiniz İmkan dahilinde sakız, şeker, bisküvi ve gofret gibi küçük hediyelerle ödüllendiriniz Öğrencilerin hangi gün kaç dakikada okuduğunu da kaydediniz
3 Daha da güzel bir çalışma için öğrencilerimize aşağıdaki gibi bir çalışma kağıdı yapmalarını ve okuyuşlarını kaydetmelerini isteyiniz Bunun en güzel faydası da öğrencinin kendi kendini kontrol etmesini sağlamak ve daha düzenli çalışmasını kolaylaştırmaktır Bu çalışmada ayrıca öğrencinin okuma hızına göre okuma sayısı farklı verilebilir Okuma sayısı her öğrenciye aynı sayıda verilmek zorunda değildir
3 Harfleri tam tanıyamadan, hızlı okuyuşu kavrayamadan öğrencilerin tecvitli okumakta zorlandıkları akıldan çıkarılmamalıdır İstisnalar olabilir fakat öncelikle öğrenciler hızlı okuyuşu kavramalıdırlar
4 Çok okuyuş ve dakikalı okuyuş metodu uygulanırken ev ödevi vermeden önce mutlaka öğrencilerle koro okuyuşu ile sayfayı en az bir defa birlikte okuyunuz
5 Her bir öğrenciyi tek tek dinlemeniz mümkün olmayabilir Bu durumda kalfa sisteminden ya da grup çalışmalarından yararlanınız
D DOĞRU VE DÜZGÜN OKUMAYI GELİŞTİRME METOTLARI
1 Harflerin, Kur’an-ı Kerim’in fonetik ve tecvit yapısına uygun olarak okunabilmesi için başlangıçta harf talimi yapınız
2 Aşağıdaki önerileri uygulayarak TALİM ÇALIŞMASI yapınız Yüzüne çalışılacak sayfayı önce siz okuyunuz, tutulan ve uzatılan yerleri öğrenciler kurşun kalemle işaretlesinler
3 İkinci bir adım olarak öğrencilerin seviyesine göre bölüm bölüm siz okuyunuz, öğrencileriniz koro halinde tekrar etsinler Arada bir öğrencilere tek tek veya küçük gruplar halinde okutarak düzgün telaffuz edip etmediklerini kontrol ediniz
4 Vakit kalırsa bu sayfayı okumak isteyen öğrencilerden ayet ayet dinleyebilirsiniz Ertesi günkü derste bütün öğrencilerden bu sayfadan okudukları bölümleri hatalarını düzelterek dinleyiniz
5 İmkanlar ölçüsünde yüzüne okunan veya ezberlenecek olan bölümleri ve sureleri CD ortamında öğrencilerinize veriniz Böylece evde, yolda veya boş zamanlarında devamlı dinlemelerine, düzgün öğrenmelerine, kulak aşinalığı kazanmalarına ve ezberlemelerine yardımcı olursunuz
6 Kur’an-ı kerim’i düzgün okumayı öğrenmenin en güzel yolu öğrencinin öğretmenini taklidiyle mümkündür Kur’an dersi, hoca merkezli bir derstir Bu sebeple sizin sınıfta talim üzere çok okumanız ve öğrencilerin de tekrar etmesi gerekir Sizin okuyuşunuzu, ağız ve dudak hareketlerinizi öğrenciler pür dikkat takip etmelidir (Hoca, aynı yeri birkaç defa okumalı ; öğrenci bir okuyuşta Mushafa ikinci okuyuşta hocasına dikkatle bakmalı, üçüncü okumayı da kendisi yapmalıdır)
7 Kur’an-ı Kerim okumayı ve öğrenmeyi teşvik ve dersi sevdirmek için “Kur’an okumak, öğrenmek ve bazı sureleri okumakla” ilgili hadisleri öğrencilere yazdırıp kısaca yorumunu yapınız
8 Kur’an eğitiminde hizmeti geçen İslam büyüklerinin ve Kur’an hafızlarının hayatlarından örnekler anlatınız
9 Yüzüne ve ezber derslerinde yeri geldikçe bazı ayetlerin anlamını söyleyiniz
10 Yüzüne Kur’an okumayı bilen öğrencilerinize bir veya iki defa cüz dağıtarak hatim okuyunuz Duasını yapınız O gün öğrencilerimizin arkadaşlarına ve diğer öğrencilere küçük ikramlarda bulunması da güzel olur
02-06-2008
#3 --->: Yaz Kur'an Kurslarında Eğitimde Kalite Rehberi
E TECVİD ÖĞRETİM METOTLARI
1 Tecvit konularını peyderpey kısa ve özlü bir şekilde anlatınız, ayrıntılara girmeyiniz Bilimsel olsun diye kesinlikle onların anlamayacağı kelimeleri ve çok önemli olmayan konuları işlemeyiniz (Meddi lazımın çeşitleri gibi) Bu kısa anlatımları öğrencilere yazdırır veya fotokopi ile verirseniz daha kalıcı olur Konu ile başka örnekler bulmaya çalışınız Anlatılan konularla ilgili bir sonraki derse örnek bulunması için ödev veriniz
2 Bu tecvidlerin nasıl uygulanacağını öğrencilere gösteriniz ve onların uygulamalarını da dinleyiniz
3 Tecvid konularını Medlerle ilgili olanlar, Tenvin ve Sakin nun’la ilgili olanlar, Sakin mim’le ilgili olanlar, Ra harfinin hükümleri ve diğer tecvid kuralları adı altında ana başlıklarla, gerektiğinde şemalar kullanarak öğretiniz
4 Öğrencilerin seviyesine göre önemli vakıf işaretleri ve Kur’an-ı Kerim’deki bazı işaretlerin anlamlarını işleyebilirsiniz
5 Tenvin ve sakin nunla ilgili tecvid konuları anlattıktan sonra tahtaya bütün Arap alfabe harflerini yazınız Sonra da tenvin ve sakin nundan sonra hangi harf geldiğinde ne oluyorsa ilgili harfleri farklı şekiller içine alıp (Kare, daire, dikdörtgen, çiçekvs) sonra da bu şekillerin içindeki harflerin hangi tecvid kuralının harfleri olduğu sorarak öğretiniz Böylece öğrencilerin zihninde harflerin genel fotoğrafı ilgili tecvide göre kodlanmış olur
6 Ezberlenecek sureleri yazıp tecvidlerini belirtmelerini isteyiniz Buldukları tecvidlerin tanımını da kısaca yazmayı da ihmal etmesinler
7 Tecvid öğretimi tamamlanınca Kur’an-ı Kerim’den bir sayfanın fotokopisini verip ödev olarak bu sayfadaki tecvidleri göstermelerini ve sayfa arkasına da bütün bu tecvidlerin tanımını yapmalarını isteyiniz Ertesi gün yeni bir ödev olarak bu çalışma kağıdını aralarında değiştiriniz ve arkadaşlarının hatalarını bulmalarını isteyiniz
F EZBER BÖLÜMLERE ÇALIŞMA METOTLARI
1 Ezberlenecek sure veya bölümleri öğrencilere birkaç defa okuyunuz Bu esnada öğrenciler uzatılan ve tutulan yerleri kurşun kalemle işaretlesinler
2 Koro çalışması yapınız Bu tür bir çalışmayla öğrencilerin derse katılımları sürekli kılınabilir; ezberler en az hata payıyla yapılabilir Kur’an dersinde çok önemli bir yeri olan kulağa hitap, üst düzeyde gerçekleşebilir ve surelerin-duaların büyük bir bölümü ezberlenmiş olur
3 Koro okuyuşu sırasında öğrencilere tek tek veya grup olarak tekrar ettiriniz Böylece onların kavrayış düzeyini ve düzgün okuyup okuyamadıklarını kontrol edersiniz
4 Koro okuyuşu sonunda ayet ayet öğrencilere okutunuz Sonra da öğrencilerin çalışılan bu yeri belirlenen bir tarihe kadar ezberlemelerini isteyiniz
5 Öğrenciler, ezberlerini saf ve duru bir zihinle, sakin bir mekanda önce ayet ayet ezberleyerek daha sonra da tamamını en az on defa ezbere tekrarlayarak ezberlemelidirler
6 Ezberlenen bölümü dinlerken öğrencinin hatalı okuduğu yerleri onun mushafında veya yazılı bir metinde işaretleyiniz ve bu hatalarını düzeltmesini isteyiniz
7 Daha düzgün öğrenilmesi için ezberlenecek sure ve duaların öğrenciler tarafından çalışma kağıdına anlamlarıyla beraber yazılması ve kelimelerin altında var olan tecvidlerin gösterilmesinin istenmesi güzel olur
8 Ezber çalışmalarında başarılı öğrenciler diğer öğrencileri beklemeden sıradaki ezber bölümlere geçmelidirler
9 Ezberlenen dua ve surelerin anlamını da aynı mealden ezberletiniz ve koro halinde birkaç defa okutunuz
10 Önceden ezberlenen dua ve sureler, fırsat buldukça yeni ezberlerle birlikte tekrar ettirilmelidir
II İTİKAD DERSİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
1 İmanın temelinde sevgi olduğunu unutmayınız Derslerinizi sevgi merkezli, duygu yüklü işlemeye çalışınız
2 İnanç konularının anlatımında akli delillerin ve mantıki izahların kullanılmasına önem veriniz
3 Bazı temel bilgileri kısaca yazdırınız ve ezberletiniz
4 Dersleri işlerken İmani konuları, Kainatta Allah’ın varlığını, birliğini ve gücünü gösteren delilleri güzel bir şekilde işleyen CD’lerinden istifade ediniz
5 Konuları anlatırken günümüzde çok sık sorulan bazı soruların cevabını vermeye çalışınız
6 Konuların anlatımında canlı örneklerden, hikayelerden ve benzetmelerden olabildiğince istifade ediniz Anlatılan hikaye ve benzetmeler üzerinde sorular sorarak öğrencilerin bu hikayelerden sonuçlar çıkarmasını sağlayınız Dersleri hikayelerle onların zihinlerine nakşetmeye çalışınız Her bir konu için hikaye anlatınız
7 Bazen derslerinizi bahçede açık havada işleyiniz İmânî konuları anlatırken çevrenizdeki varlıklardan yararlanınız
8 Dersin işlenişinde akli deliller anlatıldığı kadar imanın bir kalp olayı olduğu, inancın teslimiyet olduğunu örneklerle izah ediniz
9 Basından-yayından seçilen günümüz insanının inanç problemleriyle ilgili örnekler üzerinde durunuz İntihar olayları, cinayetler, hırsızlıklar gibi suçların imanın zayıflığı ile ilişkisi üzerinde durunuz Bu konularda öğrencilerin yorumlarını alınız
10 İnanç konularının anlatımında hikmet ve fayda boyutu üzerinde durunuz Bütün iman esaslarını işlerken “Neden inanıyoruz, inanmamızın bize ve topluma ne gibi faydaları vardır?” Sorularının cevabını açıklayınız
11 Kur’an ayetleri ışığında mü’minlerin temel özelliklerini anlatınız
12 Allah’ın güzel isimlerini ezberlemelerini teşvik ediniz İsteyen öğrencilere bazı isimlerin açıklamasını ödev olarak hazırlatınız
13 İtikad konularıyla ilgili şiirlerden ve ilahilerden yararlanınız Öğrencilerinizin ezberlemesini ve arkadaşlarının huzurunda okumasını teşvik ediniz İlahilerle derslerinize ilgilerinin daha çok artacağını unutmayınız Bu konuda kaset ve CD lerden yararlanınız
14 Allah’ın sıfatlarını hikayeler yoluyla anlatmanız öğrencilerin hafızalarına daha iyi kodlanmasını sağlayacaktır
15 Öğrencileri seviyelerine göre yazılı sınav yapıp şampiyonlar seçebilirsiniz Bu sınavı test yaparsanız güzel olur İtikadi bilgiler şampiyonları seçer ve imkan dahilinde ödüllendirirsiniz
16 İtikadi konulardan bilgi yarışması yapınız
02-06-2008
#4 --->: Yaz Kur'an Kurslarında Eğitimde Kalite Rehberi
III İBADET DERSİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
1 İbadetlerin hikmet ve faydalarının sade anlatımla iyice kavranmasını sağlayınız Bütün konuları anlatırken bu konular üzerinde durunuz
2 İbadetlerle ilgili temel kavramları öğrencilerin anlayacağı şekilde örneklerle izah ediniz Gerek gördüğünüzde yazdırınız
3 Konularının anlatımında önce soru, sonra da kısa cevabını vermek gibi bir metodu uygulamak uzun uzun paragraflar halinde dersi anlatmaktan daha faydalı ve kalıcı olmaktadır Namaz nedir? Kimlere farzdır? Kaç vakittir? Faydası nedir? Kılmayanın durumu nedir? gibi
4 İbadetlerle ilgili kavramların öğretiminde ve konuların anlatımında şekillerden yararlanınız
5 Öğrencilerden gelebilecek soruları düşünerek bir ilmihal ve güncel meselelere fetvalarla ilgili bir kitap bulundurmayı unutmayınız
6 Uygulama imkanı olan konular abdest, namaz gibi uygulayarak öğretiniz Örnek Cuma namazı, farz namazları, cenaze ve bayram namazları kılınız
7 Uygulamalı eğitim, en başarılı eğitimdir Mesela namazı ve namaz dualarını öğretirken, bütün öğrencileri saf tutturun, siz de saflar arasında gerekli düzeni sağlayarak bir taraftan da namaz dualarını okuyarak onlar da tekrar ederek iki rekat namazı tamamlatınız Bu şekilde Talim usulüyle namazı bir çok defa kıldırınız
8 Sorulan fıkhi bir soruya caiz, caiz değil, haram, helal gibi kesin ifadeleri hemen söylemeden öğrencilerin seviyesine göre meselenin mantığı izah edip, “Niçin?” sorusunun cevabını da veriniz
9 İbadet konularını işlerken İslam dininin sadece abdest, namaz, oruc, hac, kurban, zekat gibi ibadetlerden ibaret olmadığı iyi kavratılmalıdır İslâm dininin, doğumdan ölüme kadar fert hayatından sosyal hayata kadar her alanı kuşattığı öğrencilere örneklerle açıklanmalıdır
10 İbadetler alanından en az bir sınav yapıp şampiyonlar seçiniz Sınavda test, boşluk doldurma ve doğru yanlış tekniklerinden yararlanınız
11 Öğrenciler arasında bilgi yarışması yaparak ödüllendirmeler yapınız
III SİYER DERSİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
1 Siyer dersini işlerken kronolojik sırayı takip ediniz
2 Bu ders Peygamberimizin hayatını konu aldığı için bütün konuları sevgi merkezli işleyiniz Yaz Kursunda siyer dersi için “Peygamberimizi ve O’nun hayatını okumayı – öğrenmeyi” sevdirmek hedefiniz olsun
3 Peygamber Efendimizle ilgili muhabbet ve hurmet ifadelerini kullanmaya özen gösteriniz
4 İlk derste Hz Adem’den Peygamberimize gelinceye kadar peygamberler silsilesinden kısaca bahsediniz
5 Peygamberimizin yaşadığı coğrafya hakkında varsa haritalarla ve o bölgelere ait resimlerle genel bir bilgi veriniz
6 Dünya haritası üzerinde Peygamberimizin geldiği asırda dünyanın ve insanların durumunu kısa ve net anlatımlarla açıklayınız Ayrıca günümüzle de kıyaslayarak Peygamberimizin insanlık için önemini kavratınız
7 Konuların anlatımından sonra öğrencilerin işlenen konudan çıkardıkları dersler ve sonuçların neler olduğunu sorunuz Siz de düşüncelerinizi kısaca belirtiniz Ayrıca konuların anlatımında günümüz şartlarına göre çıkarılacak dersleri açıklayarak Peygamberimizin olaylar karşısındaki davranışlarını birlikte yorumlayınız
8 Konuların işlenişinde ve olayların anlatımında yeri geldikçe Kur’an ayetlerine başvurunuz ve olayları ayetlerin ışığında kısaca yorumlayınız
9 Derste işlenecek konuları öğrencilere önceden bildiriniz ve konuyla ilgili ön hazırlık yapmalarını teşvik ediniz
10 İşlenecek konuları ana başlıklar halinde tahtaya yazınız ve sırasıyla anlatınız
11 Derse ilgiyi artırmak ve öğrencilerin Peygamberimizin hayatını severek öğrenmeleri için ara sıra peygamberimizle ilgili ilahi dinletiniz veya film ve şiir klipleri izletiniz
12 Peygamberimizin hayatıyla ve ahlakıyla ilgili eserleri
13 Peygamber sevgisiyle ilgili geçmişten ve günümüzden yaşanmış örnekleri anlatınız veya bu konuda duygulu yazılar okuyunuz
14 Bir önceki dersi kısaca sorularla hatırlatıp zihinleri yeni derse hazır hale getirerek yeni derse başlayınız
15 Şiir okuma kabiliyeti iyi olan öğrencilere Peygamberimizle ilgili bazı şiirleri ezberletip sınıfta okutunuz
16 İsmi çok duyulan sahabilerin hayatlarından ve ahlaklarından kısaca bahsediniz Bu konuda öğrencilerinizin isimlerinden de yola çıkarak onlara önder ve örnek insanları hatırlatınız
17 Yaz kursu sonunda siyer dersinden mutlaka bir test sınavı yapınız Şampiyonlar seçerek ödüllendiriniz
18 Fırsat buldukça Peygamberimizin ahlaki vasıfları üzerinde de durunuz O’nun örnek ahlakını örneklerle anlatınız Peygamberimizin namazı, orucu, haccı, sabrı, hoşgörüsü, şefkat ve merhameti, kadınlara davranışları, eşine ve çocuklara davranışları, yöneticiliği, insanlar arasında hüküm vermesi, Kur’an okuması…gibi
19 Peygamberimizin hayatını ve ahlakını anlatan kitaplar alınız ve elden ele dolaşarak okunmasını organize ediniz
20 Fırsat olursa bir siyer dersinde Peygamberimizle ilgili program yapınız Bu programda imkanlar dahilinde ses ve görüntüden yararlanarak slayt gösterimi olabilir Öğrenciler konuşmalarıyla, şiirleriyle, ilahileriyle ve diğer aktivitelerle programa katılırlar
21 Öğrencilerimizden çevrede bulunan müftü, imam, akademisyen, öğretmen, anne-baba, abi-ablaları ile Peygamberimizle ilgili röportajlar yapmalarını isteyiniz
22 Sınıfta kabiliyeti olan öğrencilerden ara sıra Peygamberimizle ilgili ilahiler söyletiniz ve ödüllendiriniz
23Peygamberimizin hayatıyla ilgili seviyelerine göre öğrencilerimizin bilmesi gereken, ileride faydalanacakları eserlerin isimlerini ve yazarlarını bir liste halinde kendilerine veriniz
IV AHLAK DERSİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
1 Güzel ahlakı ana hatlarıyla tanımlayınız
2 Güzel ahlakın önemiyle ilgili hadisler okuyup açıklayınız
3 Güzel ahlaklı olmanın yollarını anlatınız
4 Ünitelerde belirtilen ahlaki değerlerle ilgili mutlaka hikayeler anlatınız Bu hikayelerden birlikte sonuçlar çıkarınız ve yorumlayınız “Hikayenin içindeki kahramanlarının kendileri olduğunda nasıl davranacaklarını” sorunuz
5 İşlenecek ahlaki değerlerle ilgili hadisler ve ayetler bulup öğrencilerle birlikte yorumlayınız
6 Öğrencilerinizi âdâb-ı muâşeret konularında bilgilendiriniz
7 Öğrencilerinizde gördüğünüz ahlaki olmayan davranışları tatlı bir dille ve güzel bir üslupla uyarınız
8 Yapılan yanlışlıkların niçin yanlış olduğunu birlikte yorumlayınız Sorular yardımıyla onların da görüşlerini almaya çalışınız
9 Ahlaki olmayan davranışların düzeltilmesi için neler yapılabileceği konusunda onların fikirlerini alınız
10Ahlaki değerlerle ilgili günlük hayattan yaşanmış örnekler veriniz Ayrıca ahlaki olmayan davranışların zararlarını anlatınız
02-06-2008
#5 --->: Yaz Kur'an Kurslarında Eğitimde Kalite Rehberi
YAZ KUR’AN KURSLARINDA VERİMLİLİĞİ ARTIRMAK İÇİN DİN EĞİTİMİNDE YENİ YÖNTEM VE TEKNİKLER
Yirmi birinci asırda, değişen zamanı ve gelişen şartları göz önünde bulundurduğumuzda Yaz Kur’an Kurslarındaki eğitimin kalitesinin de yükseltilmesi gerektiği ortaya çıkar Kursa katılan öğrencilerimizin düzgün Kur’an okumayı öğrenebilmeleri ve sağlıklı bir din eğitimi alabilmeleri için öğretim yöntem ve tekniklerinde yeniliklere ihtiyaç vardır Bu çalışmamızda, camilerimizdeki Yaz Kursu öğreticilerimizin, kurslarında kaliteli bir eğitim için hangi yöntem ve stratejileri uygulayabileceklerini ve nelere dikkat etmeleri gerektiğini maddeler halinde sunmaya çalışacağız Burada belirtilen önerilerin hepsini uygulamak mümkün olmayabilir Kursların öğrenci durumu ve yerlerine göre farklı uygulamalar da mümkündür Bu öneriler, öğreticilerimizin farklı ve yeni uygulamalarıyla geliştirilip zenginleştirilebilir Şimdi bu önerileri birlikte inceleyelim :
I EĞİTİM ÖĞRETİMLE İLGİLİ GENEL YÖNTEM VE TEKNİKLER
· Toplumsal barışın ve güvenin sağlanmasında iyi bir din ve ahlak eğitiminin önemli olduğunu hiçbir zaman unutmayınız Bu sebeple, sağlıklı din eğitimi alan insanlardan topluma zarar gelmeyecektir Çünkü onlar her yaptıklarının Allah’a hesabını vereceklerini ve dinin temel gayeleri arasında insanların can ve mallarını korumanın olduğunu bilirler
· Kursun ilk gününde daha önceden ilan ederek güzel bir açılış töreni yapınız Herhangi bir parkın açılışı için törenler yapılırken iki ay sürecek bir eğitim için mutlaka açılış töreni yapılmalıdır Bu törende çocuklarımızın önemi, din eğitiminin önemi ve yaz kursunda verilecek eğitimin içeriği hakkında bilgi veriniz Açılış töreni için öğrencilerinizin ders göreceği mekanları çok düzenli ve temiz olarak hazırlayınız Öğrenci velilerinin katılımı için de olabildiğince gayret ediniz Çünkü ilk intiba çok önemlidir Böylece öğrencilerinize daha ilk günden kurs heyecanını yaşatmış olursunuz
· İlk gün çok yorulabilirsiniz Bütün buna rağmen gülümsemenizi ve sıcak ilginizi hiçbir veliden ve öğrencinizden esirgemeyiniz Öğrencileri seviyelerine göre gruplara ayırırken sükûnetinizi ve sabrınızı muhafaza ediniz
· Dinimiz İslam’ı ve Yüce Kitabımız Kur’an’ı öğrettiğinizi düşünerek heyecanınızı ve şevkinizi canlı tutunuz Caminin ve sınıfın kapısından girerken güler yüzle ve neşeyle giriniz Sizi gören öğrencileriniz yüzünüzdeki neşeyi fark etsinler Sizi sevsinler ve sevinsinler Öğrencilerinize surat asarak veya sinirlenerek hiçbir sorununuzu çözemeyeceğinizi unutmayınız
· Din eğitiminde gönüllülük esastır ve berekete vesiledir unutmayınız Bir başka açıdan baktığımızda ise kendinizi Allah rızası için çalışan gönüllü, çocukları da kursa gelmekle görevli olarak düşünebilirsiniz Gerçekte durum bundan farklıdır Aslında dinen, siz görevlisiniz, çocuklar gönüllüdürler Çünkü siz kurs yapmaz veya sorumluluklarınızı yerine getirmezseniz mesul olursunuz Çocuklar ise camiye gelmediğinde günaha girmezler
· Okula yeni başlayan çocuklar gibi, Yaz kursuna da elinde bir elif-ba ve defter ile, yüreği hizasında tuttuğu Kur’an’la gelen öğrencilerin heyecanını söndürmeyiniz
· Öğrencilerinizle aranıza mesafe koymayınız Kendi öğrenciliğinizi düşünerek onlardan sizin gibi öğrenci olmalarını beklemeyiniz
· Otoriter bir öğretici değil, öğrencilerinin sorunlarıyla ilgilenen ve onlara yol gösteren rehber bir hoca ve öğretici olunuz Öğrencilerinizin duygularını anlamaya çalışınız ve onlarla bütünleşiniz Onları dinleyiniz Özel problemlerine zaman ayırınız
· Cami imamı ve Kur’an hocası tarafından gönlü kırılan ve yüreğinde bir iz kalan çocukların camiye, cemaate, dine ve Kur’an’a bakışının nasıl olacağını bir düşünün Bunun için, her ne sebeple olursa olsun kesinlikle hiçbir öğrenciyi camiden ve dersten atmayınız Camiden kovulan ve kendisine kızılan çocuğun bir ömür dine uzak durmasının sorumlusunun kim olacağını sorgulayınız
· Sabırlı ve hoş görülü olmak iki temel prensibiniz olsun Bu iki prensip olunca öğretilemeyecek şeyin kalmadığını unutmayınız
· Bir yaz kursunda “kendi çocuğunuzun nasıl bir öğreticiden ders görmesini istiyorsanız siz de öyle bir öğretici olmaya çalışınız”
· Kurslardaki etkinliklerin öğrencilerin ufkunu açacağını ve onların farklı yollarla yeni bilgiler öğrenmelerini sağlayacağını unutmayınız
· Öğrencilerinizin psikolojisini ve yaşlarının getirdiği özellikleri biliniz ve bunun için kitap ve makaleler okuyunuz (Bu konularla ilgili tavsiye kitap listesi yazımızın ekinde vardır)
· “Her güne bir hikaye sloganıyla” dersler bitince öğrencilere her gün bir hikaye okuyunuz
· Öğrencilerinizi önemseyiniz Onların arasında ülkemize ve insanlığa büyük hizmetleri geçecek bir çocuğun olabileceğini unutmayınız
· Yaz kurslarında eğitim veren meslektaşlarınızla birlikte çalışmayı ve eğitim istişareleri yapmayı asla ihmal etmeyiniz Onlarla bilgi, birikim ve tecrübeleriniz paylaşınız Sizdeki güzel bilgi ve metotları onlara anlatınız Onlardaki yeni metotları da siz alınız Tecrübelerin paylaşımından ve birikiminden kalitenin geldiğini unutmayınız Takım çalışmasına açık olunuz
· İmkanlarınız ölçüsünde camide devamlı şeker, gofret, sakız, bisküvi, kitap, dergi, kalem, defter, başörtüsü, tesbih, takke gibi küçük ikramlar bulundurunuz Öğrencilerinizi ödüllendiriniz
· Öğrencilerinizi tanımak için form hazırlayınız ve gerekli bilgileri alarak onları yakından tanımaya çalışınız
· Cami imamlarımız olarak cüppe ve sarığınızı giyip namaz sonrasında öğrencilerle tokalaşınız ve onlara güler yüzlü davranınız Onlarla sohbet ediniz Bu şekilde öğrencileriniz üzerinde bir din görevlisi olarak çok güzel izlenim bırakacağınızı ve sizin şahsınızda dinimizi seveceklerini unutmayınız
· Çocuklarımızın ahlakını olumsuz etkileyen faktörleri eleştirmek yerine yanınıza ilim ve ahlak öğrenmek için gelen bu yavrularımızı eğitecek proje ve çalışmalar üzerine yoğunlaşınız Kısacası sorunlara değil çözümlere odaklanınız
· Çocukların eğitimi ve yaz kurslarının önemi ile ilgili ara sıra hutbe vaazlarınızda halkımızı bilgilendiriniz Kendilerinin ve çocuklarının gösterdiği fedakarlıklarını takdirle ifade ediniz
· Derslerinizi canlı ve coşkulu bir şekilde işleyiniz Yorgun ve bezgin bir havayla “bir an önce bitse de rahatlasam” gibi bir tavır içinde olmanız öğrencilerin gözünden kaçmayacaktır unutmayınız; Çünkü en iyi müfettiş/murakıp öğrencidir
· Yeri geldiğinde öğrencilerinizle oyunlar oynayınız Bunun öğreticilik ciddiyetine zarar vermeyeceğini biliniz Peygamberimizin torunlarının arkasından sağa sola eğilerek koşmasını, sırtına alması ve onlara binek olmasını, minberden inip sevgi ve şefkat göstermesini, onların seviyesine inmesini unutmayınız
· Öğrencilerin görerek öğrenmeleri için yazılı afişlerden yararlanınız Bu kağıtlara Temel bilgileri ve ahlaki ölçüleri yazınız
· Öğrencilerinize camiyi ve bölümlerini gezdirerek tanıtınız İmam ve müezzinin görevlerinden, cami ve cemaat adabından bahsediniz Camilerin önemini işleyiniz
· Cami İmamının, kurs öğreticisinin ve cemaatin davranışlarının çocuklar üzerinde unutulmayacak etkisi vardır Çocuklar, yaşlarının gereği olarak camide oynayıp gürültü yapabilirler Bu sebeple onlara cemaatin olumsuz tepki vermesine, bağırıp-çağırmasına ve onlara kızmasına fırsat vermeyiniz Bu konuda cemaatinizi önceden uyarınız
· Size her konuda destek verecek, bir anlamda eliniz ayağınız olacak, öğrencilere ağabeylik ve ablalık yapabilecek bir öğrenci grubunuz olsun ve bazı hususları onlarla istişare ediniz Onlara yapabilecekleri görevler veriniz Yardım ve desteğini aldığınız bu öğrencilerle özel toplantılar yaparak, kurstaki eğitimin daha sağlıklı nasıl gideceğini, arkadaşlarıyla ilişkilerinde nelere dikkat etmeleri gerektiğini paylaşınız Böylece onların uygulamanın içinde bazı şeyleri öğrendiklerini ve sorumluluk aldıklarını göreceksiniz Bu arada küçük öğrencilerin ezilmemesi için onları dikkatli takip etmeyi ve dengeleri iyi kurmanız gerektiğini de unutmayınız
· Yaz Kurslarına öğrenciler genellikle Kur’an öğrenmek için gelmektedirler Velilerin beklentisi de budur Dolayısıyla öncelikle öğrencilerin Kur’an okumaya geçmeleri için gayret edilmelidir Bilen öğrenciler bilmeyenlere yardımcı olarak kısa sürede bütün öğrencilerin Kur’an okuyabilecek seviyeye gelmesine çalışınız
· Öteden beri ülkemizde yaşayan bir çok insanın temel dini bilgilerini yaz kurslarından aldığı gerçeğini göz önüne bulundurduğumuzda dini bilgilerin de ağırlıklı olarak bu kurslarda verilmesi önem arz etmektedir Bu sebeple yaz kurslarında Kur’an dersleri ile Temel dini bilgiler derslerini dengeli bir şekilde veriniz Ana hatlarıyla islam ahlakının önemli konularını işlemeyi de ihmal etmeyiniz
· Yaz kursuna başlarken bütün öğrencileri yazılı olarak ve Kur’an okuma düzeylerine göre mutlaka seviye tespit sınavına alınız Öğrencileri sınıflara, kurlara ve gruplara ayırırken yaş ve bilgi düzeylerini, anlayış seviyelerini dikkate alınız
· Eğitim süresinde veli toplantısı yaparak çocukların devamı ve derslere ilgisini vs konuları görüşünüz Toplantıya velilerin katılımını sağlamak için özel çalışmalar yapınız
· İmkanlarınız ölçüsünde olabildiğince fazla sözleşmeli öğretici bulmaya ve bir sınıftaki öğrencilerin sayısının otuzu geçmemesine gayret ediniz
· Kurs ortasında, öğrencilerin beklentilerini öğrenmek, durum tespiti yapmak ve daha kaliteli eğitim yapmak için öğrencilerinizin görüşlerini alabileceğiniz bir anket çalışması yapınız Ayrıca kursla ilgili değerlendirmelerini isteyiniz
· Yaz kurslarını mümkün o
