FrMaLeV

**mum** · 12-06-2008

HzMuaviye’nin (Ranh) oğlu Yezid hakkında nasıl düşünmeliyiz?

Yezid (646-683) Emevilerin ikinci halifesidir

Halifelik onun şahsında saltanata dönüşmüştür

Hz

Hüseyin’in (ra) şehit edilmesi ve Kerbela Faciasından sorumlu tutulduğu için İslam dünyasının büyük tepkisine sebebiyet vermiştir

Bazı alimler tarafından lanetlenmekle birlikte, sonradan pişman olup tövbe etmiş olma ihtimalini göz önünde bulunduranlar bu konuda temkinli davranmışlardır

Risale-i Nur’da ismi, kendisine lanet etmenin caiz olup olmadığı tartışması bağlamında geçmekte; lanet getirmenin bir kazanç sağlamayacağı gibi mahzurlarına da dikkat çekilmektedir

Yezid, 646 yılında Şam’da doğdu

Çocukluğu ve gençliği, babasının valiliği münasebetiyle Şam’da geçti

Çocukluğu sırasında iyi bir eğitim gördü

Sonraki hayatında özellikle sanata merak saldı

Henüz veliaht tayin edilmeden önce Bizans’a karşı gönderilen orduya katıldı

Bu sefer, Bizans İmparatorluğuna karşı isyan eden ve Emevilerden yardım isteyen Ermenilere yardım etmek maksadıyla düzenlendi

Bizans’a karşı harekete geçen İslam ordusu 668 yılında harekete geçti

Kadıköy önlerine gelindikten sonra yardım istendi

Bunun üzerine Yezid komutasında hazırlanan yardımcı kuvvetlerle birlikte Boğaz’ı geçip İstanbul kuşatıldı (669)

Yaz boyunca devam eden kuşatma, kışın yaklaşması üzerine kaldırıldı

Bu kuşatma sırasında aralarında Ebu Eyyüp El-Ensari’nin de bulunduğu bazı Sahabeler şehit düştü

Kuşatma neticesinde, Bizans’ın vergi vermesi şartıyla barış yapıldı

Emevi halifesi Hz

Muaviye, ülkede düzeni ve iç barışı sağladıktan sonra Küfe valisi Muğire bin Şu’be’nin teşvik ve telkiniyle, vefatından evvel oğlu Yezid’i veliaht tayin etti

Muaviye özellikle Medine’de bulunan İslam büyüklerinin bu gelişme karşısındaki düşüncelerini öğrenmek istedi

Ancak, Hz

Hüseyin, Abdullan bin Ömer ve Abdullah bin Zübeyr buna karşı çıktılar

Bu muhalefete rağmen Muaviye, ülkenin değişik beldelerindeki idarecilerini toplayarak veliaht olarak Yezid’e biat edilmesini istedi

679 yılında babası Muaviye’nin vefatı üzerine Yezid halife oldu

Bu gelişme ile halifelik Yezid’in şahsında saltanata dönüşmüş oldu

Veliahtlığına karşı çıkanlar kendisine biat etmediler

Söz konusu kişilerin halifeliğini tanımaları için Medine valisi Velid bin Utbe’ye mektup yazdı

Ancak, Medine valisi bu girişimde muvaffak olamadı

Bu arada, Hz

Hüseyin’e (ra) elçi gönderen Küfeliler, kendisini halife olarak tanıyacaklarını bildirdiler

Bunun üzerine amcasının oğlu Müslim Küfe’ye giderek Hz

Hüseyin adına biatleri kabul etti

Küfe valiliğine de atanan Basra valisi harekete geçti ve Müslim’i öldürdü

Hz

Hüseyin (ra) son gelişmeden habersiz bir şekilde Küfe’ye doğru yola çıktı

Yolda Müslim’in öldürüldüğünü öğrendi

Ancak, geri dönmedi

Kerbela’ya ulaşan Hz

Hüseyin’in üzerine dört bin kişilik bir ordu gönderildi

Kendi maiyeti çok az olan ve Küfe’den de yardım gelmeyeceğini anlayan Hz

Hüseyin (ra) geri dönmek istediyse de vali Ubeydullah bin Ziyad, Yezid’e biat etmesini ve ondan sonra geri dönmesine izin verileceğini bildirdi

Teklifi kabul etmeyen Hz

Hüseyin 680 yılında ( Hicri 10 Muharrem 61) yetmiş kişi ile birlikte şehit edildi

İslam tarihine “Kerbela Faciası” faciası olarak geçen bu olay özellikle Yezid başta olmak üzere Emeviler için büyük bir leke oldu

Muaviye, Hz

Hüseyin ve ailesine iyi davranması için oğluna vasiyette bulunmuştu

Şehit edildiğini duyduğunda çok üzüldüğü ve kendisini şehit ettiren vali Ubeydullah’a lanet getirdiği ve ağladığı nakledilmektedir

Hz

Hüseyin’in şehit edilmesi için, Yezid’in emir vermediğini ileri sürenler olduğu gibi, valisini her yönden desteklediğini ileri sürenler de olmuştur

Hz

Hüseyin’in çocuklarını Şam’a getirttiği ve kendilerine çok iyi davrandığı da ifade edilmektedir

Ancak, tüm bunlar İslam dünyasında kendisine karşı duyulan tepkiyi engelleyemedi

Yezid, döneminde gerçekleşen bu acı olay, gerek Müslümanlar ve gerekse ilim dünyasında çok büyük üzüntülere sebep oldu

Çok büyük tepki aldı

Sadece Şiilerin değil, Sünniler bile Yezid isminden özellikle kaçındı

Kendi çocuklarına Ali, Hasan ve Hüseyin ismini çok fazla sayıda vermelerine rağmen, Yezid ismini kullanmaktan imtina ettiler

Alimler arasında da bu isim üzerinde tartışmalar yaşandı

Kendisini lanetleyenler olduğu gibi, sonradan pişman olup tövbe etmiş olma ihtimalini göz önünde bulundurarak temkinli yaklaşanlar da oldu

Risale-i Nur’da da ismi zikredilmekte ve hakkındaki tartışmalara değinilmektedir

Bir ayet-i kerimenin tefsirinde; “… birinin hatasıyla başkası mesul olamaz…” (En’am 164) İlahi ikaza rağmen sosyal ve siyasi hayatta bunun aksine davranıldığı ve bu yüzden de büyük cinayetlere sebep olunduğuna işaret edilmektedir; “Kardeşi de olsa, aşireti ve taifesi de olsa, partisi de olsa, o cinayete şerik sayılmaz

Olsa olsa, o cinayete bir nevi tarafgirlikle yalnız manevi günahkar olup, ahirette mes’ul olur; dünyada değil…” izahı yapıldıktan sonra, Kur’an-ı Kerim talebelerinin bu büyük cinayete mani olmaya çalıştıkları, fedakarca çalışan bu insanlara mürteci deyip onları itham edenlerin; “… mel’un Yezid’in zulmünü adalet-i Ömeriyeye tercih etmek misillü…” (Emirdağ Lahikası, 1997, s

319-320) insanların uyguladığı söz konusu vahşi kanunu, Kur’an’ın bu adil hükmüne tercih etmek olduğu ifadelerine yer verilmektedir

Yezid için “mel’un” tabiri kullanılırken, bu konuda bazı ikazlar da yapılmaktadır; “Haccac-ı Zalim, Yezid ve Velid gibi heriflere ilm-i kelamın büyük allamesi olan Sadeddin-i Taftazani, ‘Yezide lanet caizdir’ demiş; fakat ‘Lanet vaciptir’ dememiş

‘Hayırdır ve sevabı vardır’ dememiş

Çünkü, hem Kur'ân’ı, hem Peygamberi, hem bütün Sahabelerin kudsi sohbetlerini inkar eden hadsizdir

Şimdi onlardan meydanda gezenler çoktur

Şer’an bir adam, hiç mel’unları hatıra getirmeyip lanet etmese, hiçbir zararı yok

” (Emirdağ Lahikası, s

178) Çünkü, lanet getirmek methetmek gibi değildir

Medih ve muhabbet salih amel içinde yer almasına karşılık, lanet getirmenin bir sevabı ve kazancı yoktur

Daha da önemlisi, hatalı ve yanlış bir şekilde insanları lanetleyip kötülemek çok büyük zararlara yol açabilir

Hz

Hüseyin’in şehit edilmesinden sonra Yezid’e karşı muhalefet eden Abdullah bin Zübeyr kaldı

Mekke’de bulunan Abdullah’ın üzerine gönderilen kuvvetler bir netice elde edemediler

Mekke 683 tarihinde kuşatıldı

Kuşatma devam ederken Yezid’in ölüm haberi geldi ve bunun üzerine bir netice alınmadan kuşatma kaldırıldı

Bu tarihlerde Yezid’e biat etmeye yanaşmayan Medineliler üzerine de kuvvet gönderildi

Önce biat etmeleri için kendilerine üç gün mühlet verildi

Bu süre dolduğu halde biat etmemeleri üzerine Medine’ye girildi ve biat etmeyenlere zorla biat ettirildi

Yezid, 683 yılında ve otuz yedi yaşında Şam’ın Havran köyünde öldü

Ölümünden sonra yerine oğlu geçti

Halifeliği sırasında Kuzey Afrika’nın tamamı Ukbe bin Nafi komutasındaki İslam ordusu tarafından fethedildi

Kendi döneminde yaşanan feci hadiselerden dolayı Müslümanlar arasında kötü olarak anıldı

Kendisinin veliaht tayin edilmesi ve babasından sonra halifeliğe getirilmesi, hilafetin saltanata dönüşmesine ve seçimle halife olma sistemine son verilmiş oldu

Selam ve dua ile

Sorularla İslamiyet Editör

12-06-2008	#1
Profil Bilgileri mum Reklam www.mumsema.com	Hz.Muaviye’nin (R.anh) oğlu Yezid hakkında nasıl düşünmeliyiz? HzMuaviye’nin (Ranh) oğlu Yezid hakkında nasıl düşünmeliyiz? Yezid (646-683) Emevilerin ikinci halifesidir Halifelik onun şahsında saltanata dönüşmüştür Hz Hüseyin’in (ra) şehit edilmesi ve Kerbela Faciasından sorumlu tutulduğu için İslam dünyasının büyük tepkisine sebebiyet vermiştir Bazı alimler tarafından lanetlenmekle birlikte, sonradan pişman olup tövbe etmiş olma ihtimalini göz önünde bulunduranlar bu konuda temkinli davranmışlardır Risale-i Nur’da ismi, kendisine lanet etmenin caiz olup olmadığı tartışması bağlamında geçmekte; lanet getirmenin bir kazanç sağlamayacağı gibi mahzurlarına da dikkat çekilmektedir Yezid, 646 yılında Şam’da doğdu Çocukluğu ve gençliği, babasının valiliği münasebetiyle Şam’da geçti Çocukluğu sırasında iyi bir eğitim gördü Sonraki hayatında özellikle sanata merak saldı Henüz veliaht tayin edilmeden önce Bizans’a karşı gönderilen orduya katıldı Bu sefer, Bizans İmparatorluğuna karşı isyan eden ve Emevilerden yardım isteyen Ermenilere yardım etmek maksadıyla düzenlendi Bizans’a karşı harekete geçen İslam ordusu 668 yılında harekete geçti Kadıköy önlerine gelindikten sonra yardım istendi Bunun üzerine Yezid komutasında hazırlanan yardımcı kuvvetlerle birlikte Boğaz’ı geçip İstanbul kuşatıldı (669) Yaz boyunca devam eden kuşatma, kışın yaklaşması üzerine kaldırıldı Bu kuşatma sırasında aralarında Ebu Eyyüp El-Ensari’nin de bulunduğu bazı Sahabeler şehit düştü Kuşatma neticesinde, Bizans’ın vergi vermesi şartıyla barış yapıldı Emevi halifesi Hz Muaviye, ülkede düzeni ve iç barışı sağladıktan sonra Küfe valisi Muğire bin Şu’be’nin teşvik ve telkiniyle, vefatından evvel oğlu Yezid’i veliaht tayin etti Muaviye özellikle Medine’de bulunan İslam büyüklerinin bu gelişme karşısındaki düşüncelerini öğrenmek istedi Ancak, Hz Hüseyin, Abdullan bin Ömer ve Abdullah bin Zübeyr buna karşı çıktılar Bu muhalefete rağmen Muaviye, ülkenin değişik beldelerindeki idarecilerini toplayarak veliaht olarak Yezid’e biat edilmesini istedi 679 yılında babası Muaviye’nin vefatı üzerine Yezid halife oldu Bu gelişme ile halifelik Yezid’in şahsında saltanata dönüşmüş oldu Veliahtlığına karşı çıkanlar kendisine biat etmediler Söz konusu kişilerin halifeliğini tanımaları için Medine valisi Velid bin Utbe’ye mektup yazdı Ancak, Medine valisi bu girişimde muvaffak olamadı Bu arada, Hz Hüseyin’e (ra) elçi gönderen Küfeliler, kendisini halife olarak tanıyacaklarını bildirdiler Bunun üzerine amcasının oğlu Müslim Küfe’ye giderek Hz Hüseyin adına biatleri kabul etti Küfe valiliğine de atanan Basra valisi harekete geçti ve Müslim’i öldürdü Hz Hüseyin (ra) son gelişmeden habersiz bir şekilde Küfe’ye doğru yola çıktı Yolda Müslim’in öldürüldüğünü öğrendi Ancak, geri dönmedi Kerbela’ya ulaşan Hz Hüseyin’in üzerine dört bin kişilik bir ordu gönderildi Kendi maiyeti çok az olan ve Küfe’den de yardım gelmeyeceğini anlayan Hz Hüseyin (ra) geri dönmek istediyse de vali Ubeydullah bin Ziyad, Yezid’e biat etmesini ve ondan sonra geri dönmesine izin verileceğini bildirdi Teklifi kabul etmeyen Hz Hüseyin 680 yılında ( Hicri 10 Muharrem 61) yetmiş kişi ile birlikte şehit edildi İslam tarihine “Kerbela Faciası” faciası olarak geçen bu olay özellikle Yezid başta olmak üzere Emeviler için büyük bir leke oldu Muaviye, Hz Hüseyin ve ailesine iyi davranması için oğluna vasiyette bulunmuştu Şehit edildiğini duyduğunda çok üzüldüğü ve kendisini şehit ettiren vali Ubeydullah’a lanet getirdiği ve ağladığı nakledilmektedir Hz Hüseyin’in şehit edilmesi için, Yezid’in emir vermediğini ileri sürenler olduğu gibi, valisini her yönden desteklediğini ileri sürenler de olmuştur Hz Hüseyin’in çocuklarını Şam’a getirttiği ve kendilerine çok iyi davrandığı da ifade edilmektedir Ancak, tüm bunlar İslam dünyasında kendisine karşı duyulan tepkiyi engelleyemedi Yezid, döneminde gerçekleşen bu acı olay, gerek Müslümanlar ve gerekse ilim dünyasında çok büyük üzüntülere sebep oldu Çok büyük tepki aldı Sadece Şiilerin değil, Sünniler bile Yezid isminden özellikle kaçındı Kendi çocuklarına Ali, Hasan ve Hüseyin ismini çok fazla sayıda vermelerine rağmen, Yezid ismini kullanmaktan imtina ettiler Alimler arasında da bu isim üzerinde tartışmalar yaşandı Kendisini lanetleyenler olduğu gibi, sonradan pişman olup tövbe etmiş olma ihtimalini göz önünde bulundurarak temkinli yaklaşanlar da oldu Risale-i Nur’da da ismi zikredilmekte ve hakkındaki tartışmalara değinilmektedir Bir ayet-i kerimenin tefsirinde; “… birinin hatasıyla başkası mesul olamaz…” (En’am 164) İlahi ikaza rağmen sosyal ve siyasi hayatta bunun aksine davranıldığı ve bu yüzden de büyük cinayetlere sebep olunduğuna işaret edilmektedir; “Kardeşi de olsa, aşireti ve taifesi de olsa, partisi de olsa, o cinayete şerik sayılmaz Olsa olsa, o cinayete bir nevi tarafgirlikle yalnız manevi günahkar olup, ahirette mes’ul olur; dünyada değil…” izahı yapıldıktan sonra, Kur’an-ı Kerim talebelerinin bu büyük cinayete mani olmaya çalıştıkları, fedakarca çalışan bu insanlara mürteci deyip onları itham edenlerin; “… mel’un Yezid’in zulmünü adalet-i Ömeriyeye tercih etmek misillü…” (Emirdağ Lahikası, 1997, s 319-320) insanların uyguladığı söz konusu vahşi kanunu, Kur’an’ın bu adil hükmüne tercih etmek olduğu ifadelerine yer verilmektedir Yezid için “mel’un” tabiri kullanılırken, bu konuda bazı ikazlar da yapılmaktadır; “Haccac-ı Zalim, Yezid ve Velid gibi heriflere ilm-i kelamın büyük allamesi olan Sadeddin-i Taftazani, ‘Yezide lanet caizdir’ demiş; fakat ‘Lanet vaciptir’ dememiş ‘Hayırdır ve sevabı vardır’ dememiş Çünkü, hem Kur'ân’ı, hem Peygamberi, hem bütün Sahabelerin kudsi sohbetlerini inkar eden hadsizdir Şimdi onlardan meydanda gezenler çoktur Şer’an bir adam, hiç mel’unları hatıra getirmeyip lanet etmese, hiçbir zararı yok” (Emirdağ Lahikası, s 178) Çünkü, lanet getirmek methetmek gibi değildir Medih ve muhabbet salih amel içinde yer almasına karşılık, lanet getirmenin bir sevabı ve kazancı yoktur Daha da önemlisi, hatalı ve yanlış bir şekilde insanları lanetleyip kötülemek çok büyük zararlara yol açabilir Hz Hüseyin’in şehit edilmesinden sonra Yezid’e karşı muhalefet eden Abdullah bin Zübeyr kaldı Mekke’de bulunan Abdullah’ın üzerine gönderilen kuvvetler bir netice elde edemediler Mekke 683 tarihinde kuşatıldı Kuşatma devam ederken Yezid’in ölüm haberi geldi ve bunun üzerine bir netice alınmadan kuşatma kaldırıldı Bu tarihlerde Yezid’e biat etmeye yanaşmayan Medineliler üzerine de kuvvet gönderildi Önce biat etmeleri için kendilerine üç gün mühlet verildi Bu süre dolduğu halde biat etmemeleri üzerine Medine’ye girildi ve biat etmeyenlere zorla biat ettirildi Yezid, 683 yılında ve otuz yedi yaşında Şam’ın Havran köyünde öldü Ölümünden sonra yerine oğlu geçti Halifeliği sırasında Kuzey Afrika’nın tamamı Ukbe bin Nafi komutasındaki İslam ordusu tarafından fethedildi Kendi döneminde yaşanan feci hadiselerden dolayı Müslümanlar arasında kötü olarak anıldı Kendisinin veliaht tayin edilmesi ve babasından sonra halifeliğe getirilmesi, hilafetin saltanata dönüşmesine ve seçimle halife olma sistemine son verilmiş oldu Selam ve dua ile Sorularla İslamiyet Editör

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevap	son Mesaj
George Clooney, Ayhan Işık’ın oğlu mu?	YapRock	Magazin & Dedikodu	2	17-09-2008 12:00
Gül’ün oğlu TED’den mescit istedi mi?	CaRaMeLa	Yurt İçi Haberler	0	13-08-2008 13:29
Hz. Hasan’in Muaviye ile Baris Imzalamasi	TUANA	İslam Tarihi	0	13-03-2007 03:05
Hz. Hasan’in Muaviye ile Baris Imzalamasi	TUANA	İslam Tarihi	0	03-03-2007 21:54
Hz. Hasan’in Hilafeti - Muaviye’ye Devrinin Arkaplani	TUANA	İslam Tarihi	0	03-03-2007 21:51


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder

FrMaLeV

Hz.Muaviye’nin (R.anh) oğlu Yezid hakkında nasıl düşünmeliyiz?