FrMaLeV

İncil nüshalarından aslına en yakın olanı

Oniki Havari'den biri olup olmadığı ihtilaflı olan Barnaba, aslen Kıbrıslı olup yahudi bir aileden doğmuştur Asıl adı Joseph (Yusuf)'tur Barnaba ise "teselli oğlu" anlamında ona sonradan verilmiş bir lâkaptır (Kitabı Mukaddes, Resullerin İşleri, IV, 36-37; Encyclopedia Britannica, USA 1970, III,171: Türk Ansiklopedisi, İstanbul 1967, V, 265)

Hz İsa'nın tebliğini yaymaya çalıştığı üç yıllık süre içerisinde zamanının büyük bir kısmını onun yakın takipçisi olarak geçirmiştir Hz İsa'dan öğrendiklerini ve duyduklarını bir kitapta topladığı bilinmektedir Bu kitaba, onun adına izafeten "Barnaba İncili" denilmekte, ancak, kitabını ne zaman yazdığı kesin olarak bilinememektedir

Barnaba İncili MS 325'e kadar İskenderiyye kiliselerinde kabul edilmiştir İsa'nın doğumundan sonraki birinci ve ikinci asırlarda, Tevhîd'i desteklemiş olan İraneus'un (MS 120-200) yazılarında elden ele dolaşmıştır MS 325'te meşhur İznik Konsülü toplandı Teslis akîdesi, Pavlus hristiyanlığının resmi doktrini olarak ilân edildi Kilisenin resmi İncilleri olarak Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri seçildi Barnaba İncili de dahil geri kalan bütün İnciller'in okunması ve elde bulundurulması yasaklandı Barnaba İncili hakkında sürdürülen bu yasaklama kararları, ileriki tarihlerde de devam etti MS 366'da Papa Damasus'un (MS 304-384) da, İncil'in okunmaması için bir karar çıkarttığı söylenmektedir Bu karar MS 395'te ölen Kaesaria Piskoposu Gelasus tarafından da desteklendi Onun Apokrifal kitaplar listesinde Barnaba İncili de vardı Apokrifa, basitçe "halktan gizlenmiş" demektir Papa'nın, yasaklanmış kitaplar listesine Barnaba İncili'ni de almış olması, en azından, İncil'in varlığını göstermektedir Ayrıca Papa'nın, MS 383'te Barnaba İncili'nin bir kopyasını ele geçirdiği ve kendi özel kütüphanesinde sakladığı da bir gerçektir (Muhammed Ataurrahim, Jesus Prophet of İslâm, England 1977, s 39-41 )

Barnaba İncili hakkında çıkartılan bütün bu yasaklama kararları ve İncil'in okunmaması için alınan tedbirler pek başarılı olamadı İncil, günümüze kadar varlığını sürdürdü Onun günümüze kadar gelmesini sağlayan Fra Marino adında bir keşiş olmuştur Şöyle ki:

Barnaba İncili'nin İngilizce çevirisinin yapıldığı el yazması, Papa Sextus'ta (1589-1590) bulunuyordu Sextus, İncil'den geniş çapta faydalanmış olan İraneus'un yazılarını okuduktan sonra İncil ile yakından ilgilenen Fra Marino ile arkadaş oldu Bir gün Marino, Sextus'u ziyarete gitti Birlikte öğle yemeği yediler Yemekten sonra Papa uykuya daldı Keşiş Marino, Papa'nın özel kütüphanesindeki kitapları gözden geçirmeye başladı ve Barnaba İncili'nin İtalyanca el yazmasını ele geçirdi İncil'i elbisesinin yeni içerisine gizliyerek oradan ayrıldı ve Vatikan'a geldi Bu yazma daha sonra, Amsterdam'da büyük bir ün ve otorite sahibi, hayatı boyunca bu esere büyük bir değer verdiği bilinen bir şahsa ulaşıncaya kadar elden ele dolaştı Onun ölümünden sonra da Prusya Kralı temsilcisi JE Kramer'in eline geçti 1713'de Kramer bu yazmayı, kitaplar uzmanı meşhur Savoy'lu Prens Eugen'e takdim etti 1738'de, kütüphanesi ile birlikte bu yazma da Viyana'daki Hofbibliothek'e nakledildi ve halen oradadır Erken kilise tarihçilerinden önemli bir zat olan Toland, bu yazmayı incelemiş ve ölümünden sonra 1747'de basılmış olan muhtelif çalışmalarında ona atıflarda bulunmuştur İncil hakkında şöyle der: "Bu, tıpkı kutsal bir kitap görünümündedir" (Ataurrahim, age, s 41-42)

Barnaba İncili'nin İtalyanca el yazması Canon ve Mrs Ragg tarafından İngilizce'ye çevrildi ve 1907'de Oxford Üniversitesi matbaasında basıldı ve yayımlandı İngilizce çevirinin hemen tamamı aniden ve gizemli bir şekilde piyasadan kayboldu Bu çeviriden yalnız ikisinin varlığı bilinmektedir: Biri British Museum'da, diğeri de Washington Kongre Kütüphanesi'ndedir Kongre Kütüphanesi'nden kitabın bir mikro-film kopyası ele geçirildi ve İngilizce çevirinin yeni bir baskısı Pakistan'da yapıldı Bu baskının bir kopyası, gözden geçirilmiş yeni bir baskı amacıyla kullanıldı (Ataurrahim, age, s 42)

Barnaba İncili yirminci yüzyılın başında, Mısır'da, Dr Halil Seâde tarafından Arapça'ya çevrilmiş ve esere bir de mukaddime yazılarak Muhammed Reşid Rıza tarafından da neşredilmiştir (Ahmed Şelebi, Mukârenetü'l-Edyân, Mısır 1984, II, 215)

Son zamanlarda ülkemizde de İncil'in izlerine rastlandığı ve üzerinde bazı çalışmaların yapıldığı bilinmektedir: Bunlardan biri, Abdurrahman Aygün'ün "İncil-i Barnaba ve Hz Peygamber Efendimiz Hakkındaki Tebşîrâtı" isimli basılmamış eseridir Eser 1942'de yazılmıştır (bk Osman Cilacı, "Barnaba İncili Üzerine Bir Türkçe Yazma ", Diyanet Dergisi, Ekim-Kasım-Aralık,1983, cilt:19, sayı: 4, s 25-35) Yine 1984'te Hakkari civarında bir mağarada, Ârâmî dilinde ve Süryânî alfabesi ile yazılmış bir kitap bulunduğu ve bunun Barnaba İncili olduğu, yurt dışına kaçırılmak istenirken yakalandığı da bilinmektedir (bk İlim ve Sanat, Mart-Nisan 1986, sayı: 6, s 91-94) Ayrıca, "Barnaba İncili" adıyla Mehmet Yıldız tarafından İngilizce'den dilimize çevrilen bir eser de 1988 yılı içerisinde Kültür Basın Yayın Birliği tarafından neşredilmiştir

Barnaba İncili'nin diğer dört İncil' den ayrıldığı en önemli noktalar şunlardır: 1- Barnaba İncili, Hz İsa'nın ilâh veya Allah'ın oğlu olduğunu kabul etmez 2-Hz İbrahim'in kurban olarak takdim ettiği oğlu Tevrat'ta belirtildiği ve hristiyan inançlarında anlatıldığı gibi İshak değil, İsmâil (as)'dır 3-Beklenen Mesih Hz İsa değil Hz Muhammed'dir 4-Hz İsa çarmıha gerilmemiş, Yahuda İskariyoth adında biri ona benzetilmiştir (Muhammed Ebu Zehre, Hristiyanlık Üzerine Konferanslar, Trc Âkif Nuri, İstanbul 1978, s 105-107)

Ahmet GÜÇ