FrMaLeV

Resimlerle Namazın Kılınışı

Örnek olarak sabah namazının iki rek'at farzının kılınışı resimlerle anlatılmış, erkek ve kadınların farklı hareketleri belirtilmiştir İki rek'atli bir namazdaki hareketler ile diğer namazlardaki hareketler arasında fark olmadığından onların resimlerle anlatılmasına gerek duyulmamıştır

SABAH NAMAZININ FARZININ KILINIŞI
Birinci Rek'at:
1) Ayakların arası dört parmak açıklıkta ve parmak uçları kıbleye doğru gelecek şekilde ayakta kıbleye dönülür
2) İkamet getirilir (Erkekler için)
Niyet:
3) "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü sabah namazının farzını kılmaya" diye niyet edilir
İftitah Tekbiri:
4) "Allahü Ekber" diyerek iftitah tekbiri alınır

RESİM-1 Erkekler tekbir alırken; ellerin içi kıbleye ve parmaklar normal açıklıkta bulunur Başparmaklar, kulak yumuşağı hizasına gelecek şekilde eller yukarıya kaldırılır

RESİM-2 Kadınlar tekbir alırken; ellerinin içi kıbleye karşı, parmaklar normal açıklıkta ve parmak uçları omuz hizasına gelecek şekilde ellerini yukarıya kaldırır


Kıyam:
5) Tekbirden sonra eller bağlanır Ayakta iken secde edilecek yere bakılır
6) Ayakta sırasıyla:
a- Sübhaneke,
b- Eûzü-besmele,
c- Fatiha Sûresi,
d- Kur'an'dan başka bir sûre daha okunur

RESİM-3 Erkekler, sağ elin avucu, sol elin üzerinde ve sağ elin baş ve küçük parmakları sol elin bileğini kavramış olarak ellerini göbek altında bağlarlar

RESİM-4 Kadınlar, sağ el sol elin üzerinde olacak şekilde ellerini göğüs üstüne koyarlar Erkeklerde olduğu gibi sağ elin parmakları ile sol elin bileğini kavramazlar

Rükû:

7) "Allahü Ekber" diyerek rükûa varılır ve burada üç defa "Sübhâne Rabbiye'l-azim" denilir Rükû'da iken ayakların üzerine bakılır

RESİM-5 Erkekler, rükûda, parmakları açık olarak elleri ile dizlerini tutup sırtını dümdüz yaparlar Dizlerini ve dirseklerini dik tutarlar

RESİM-6 Kadınlar, rükûda, sırtlarını biraz meyilli tutarak erkeklerden daha az eğilirler Ellerini (parmaklarını açmayarak) dizleri üzerine koyarlar ve dizlerini biraz bükük bulundururlar

Rükûdan Kalkış:

"Semiallâhü limen hamideh" diyerek rükûdan kalkılır ve ayakta "Rabbenâ leke'l-hamd" denilir

RESİM-7 Erkeklerin, rükûdan kalkıp doğrulması

RESİM-8 Kadınların, rükûdan kalkıp doğrulması

Secde:

9) "Allahü Ekber" diyerek secdeye varılır Secdeye inerken önce dizler, sonra eller, daha sonra da alın ve burun yere konur Secdede baş iki elin arasında ve hizasında bulunur Secdede iken ayaklar kaldırılmaz Secdede burun kenarlarına bakılır Burada üç kere "Sübhâne Rabbiye'l-â'lâ" denilir

RESİM-9 Erkekler, secdede dirseklerini yanlarından uzak, kollarını yerden kalkık bulundururlar Ayaklar, parmaklar üzerinde dik tutulur ve parmak uçları kıbleye gelecek şekilde yere konur

RESİM-10 Kadınlar, secdede kollarını yanlarına bitişik halde bulundururlar Ayaklar, parmaklar üzerine dik tutulur ve parmak uçları kıbleye gelecek şekilde yere konur

İki Secde Arası Oturuş:

10) "Allahü Ekber" diyerek başını secdeden kaldırıp diz üstü oturulur Otururken, parmaklar dizlerin hizasına gelecek şekilde eller uylukların üzerine konur ve kucağa bakılır Burada "Sübhânellah" diyecek kadar kısa bir an oturulur

RESİM-11 Erkekler, sol ayağını yere yayarak onun üzerine oturur, sağ ayak parmakları kıbleye yönelmiş durumda dik tutulur

RESİM-12 Kadınlar, ayaklarını yatık olarak sağ tarafına çıkarır ve öylece otururlar

11) "Allahü Ekber" diyerek ikinci defa secdeye varılır ve üç defa "Sübhâne Rabbiye'l-â'lâ" denilir
12) "Allahü Ekber" diyerek secdeden ayağa (ikinci rek'ata) kalkılır ve eller bağlanır (Resim : 3-4)

Secdeden kalkarken; Önce baş, sonra eller, daha sonra eller dizler üzerine konularak, dizler yerden kaldırılır

İftitah tekbirinden itibaren buraya kadar yapılanlara "bir rek'at" denir

İkinci Rek'at:

1) Ayakta sırasıyla;
a- Besmele,
b- Fatiha sûresi,
c- Kur'an'dan başka bir sûre daha okunur

2) Birinci rek'atte olduğu gibi "Allahü Ekber" diyerek rükûa varılır ve üç kere "Sübhâne Rabbiye'l-azim" denilir
(Resim: 5-6)
3) "Semiallâhü limen hamideh" diyerek ayağa kalkılır ve ayakta "Rabbenâ leke'l-hamd" denilir (Resim : 7-8)
4) "Allahü Ekber" diyerek secdeye varılır Burada üç kere "Sübhâne Rabbiye'l-â'lâ" denilir (Resim: 9-10)
5) "Allahü Ekber" diyerek secdeden kalkılıp dizler üzerine oturulur Burada "Sübhânellah" diyecek kadar kısa bir an oturulur (Resim: 11-12)
6) Sonra "Allahü Ekber" diyerek ikinci defa secdeye varılır ve üç kere "Sübhâne Rabbiye'l-â'lâ" denilir
Ka'de-i ahire (Namazın sonunda oturuş):
7) "Allahü Ekber" diyerek secdeden kalkıp oturulur Otururken, el parmakları dizlerin hizasına gelecek şekilde eller uylukların üzerine konur ve kucağa bakılır
Oturuşta sırasıyla;
a- Ettehiyyatü,
b- Allahümme salli,
c- Allahümme bârik,
d- Rabbenâ âtina duaları okunur

RESİM-13 Erkekler, sol ayağını yere yayarak onun üzerine oturur, sağ ayak parmakları kıbleye yönelmiş durumda dik tutulur

RESİM-14 Kadınlar, ayaklarını yatık olarak sağ tarafa çıkarır ve öylece otururlar
Sağ tarafa selâm verilişi:

9) Önce başını sağa çevirerek "Esselâmü aleyküm ve rahmetûllâh" denir Selâm verirken omuzlara bakılır

RESİM-15 Erkeklerin, sağ tarafa selâm verişi

RESİM-16 Kadınların, sağ tarafa selâm verişi
Sol tarafa selâm verilişi:
10) Sonra başını sola çevirerek "Esselâmü aleyküm ve rahmetûllâh" denilir Böylece iki rek'at namaz tamamlanmış olur

RESİM-17 Erkeklerin, sol tarafa selâm verişi

RESİM-18 Kadınların, sol tarafa selâm verişi
DUA

Dua ederken, eller göğüs hizasına kaldırılır Elle göğe doğru açılarak avuçların içi yüze doğru biraz meyilli tutulur ve iki elin arası açık bulundurulur

RESİM-19 Dua eden bir erkek çocuğu

RESİM-20 Dua eden bir kız çocuğu

1) Erkek olmak (Kadınlara farz değildir)
2) Hür ve serbest olmak
3) Mukîm olmak (Yani misafir olmamak)
4) Sağlıklı olmak (Cuma namazına gidemeycek şekilde hasta olmamak)
5) Kör olmamak
6) Ayakları sağlam olmak
Bu şartlar kendisinde olmayan kişiye cuma namazı farz değildir Ancak bu durumda olan bir kimse câmiye gidip cumayı kılarsa o günün öğle namazının yerine geçer
Cuma namazının sahih olması için de altı şart lâzımdır

1) Cumanın öğle vaktinde kılınması
2) Namazdan önce hutbe okunması
3) Cuma kılınan yerin herkese açık olması
4) İmamdan başka en az üç erkek cemaat bulunması
5) Cuma namazını kıldıranın, devletin (yetkili makamın) görevlendirdiği veya izin verdiği bir kişi olması
6) Cuma kılınacak yerin şehir veya şehir hükmünde olması

Cuma günü öğle vakti ezan okunduktan sonra, önce dört rek'at olan ilk sünneti kılınır Bunun niyeti şöyledir: "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının ilk sünnetini kılmaya"
Cumanın ilk sünnetinin kılınışı aynen öğle namazının dört rek'at sünneti gibidir Sünnet kılındıktan sonra câminin içinde bir ezan daha okunur ve imam minbere çıkarak hutbe okur Hutbe bitince ikamet getirilir ve cumanın iki rek'at farzı cemaatle kılınır İmamın arkasındaki cemaat şöyle niyet eder: "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının farzını kılmaya, uydum imama"
Farzdan sonra cumanın dört rek'at son sünneti kılınır Bunun kılınışı da cumanın ilk sünneti gibidir Niyeti şöyledir: "Niyet ettim Allah rızası için cumanın son sünnetini kılmaya"
Cuma namazı böylece tamamlanmış olur
Bundan sonra dileyen dört rek'at "Zuhri Âhir=son öğle" ile iki rek'at da vakit sünneti kılar
Son öğle namazına: "Niyet ettim Allah rızası için vaktine yetişip henüz kılamadığım son öğle namazını kılmaya" diye niyet edilir Bu son öğle namazı, öğlenin dört rek'at farzı gibi kılınmakla beraber sünnetlerde olduğu gibi dört rek'atın hepsinde fatihadan sonra sûre okunması daha iyidir
İki rek'at vakit sünnetine de şöyle niyet edilir: "Niyet ettim Allah rızası için vaktin sünnetini kılmaya" Bu namaz da sabah namazının sünneti gibi kılınır

Cenaze Namazi

Cenaze namazı, vefat eden din kardeşlerimiz hakkında dua olmak üzere bir farz-ı kifayedir Cenaze namazının kılınması için araran şartlar şunlardır:
1- Ölenin müslüman olması Müslüman olduğu bilinmeyen, bu hususta hali gizli olan kimsenin cenaze namazı kılınmaz Ölenin müslüman olduğuna şahid ve delil lazımdır Bu delil de onun hayatta iken İslam'a tabi olduğu ve İslam'ın icaplarını yerine getirdiği başkaları tarafından görülen, bilinen kişi olmasıdır Binaenaleyh biz cenaze namazını kılacağımız kimseyi ibadet ederken saflarımız arasında görmeliyiz
2- Ölünün yıkanarak temiz kefene sarılmış olması
3- Ölünün, imam ve cemaatın önünde olması
4- Ölünün tamamının veya bedeninin çoğununun, mevcut olması Eğer bedeninin çoğu gitmiş veya başsız olarak yarısı varsa namazı kılınmaz, yıkanmaz Bir beze sarılarak gömülür
Cenaze namazı dört tekbir ve kıyamla eda edilir Bu namazda secde ve rüku yoktur


Cenaze namazanin kilinişi

İmam, ölünün göğsü hizasında durur Cemaat da arkasında saf tutar Cemaata ölünün erkek veya kadın olduğu duyurulur, ona göre niyet edilir Yani "Allah için namaza meyyit için duaya, er kişi (veya hatun kişi) niyetine uydum hazır olan imama" diye kalben niyet edip tekbir alınır İlk tekbiri alırken eller kulağın hizasına kaldırılır, bağlanır Sübhaneke, "ve celle senâüke" ile okunur Bundan sonra eller kaldırılmadan ikinci bir tekbir alınır Bu tekbirleri imam aşikar, cemaat ise gizli alır "Allahümme salli ve Allahümme barik" okunur Bundan sonra üçüncü tekbir alınır Cenaze duası okunur Cenaze duasını bilmeyenler burada "Allahümme innâ nestaiynüke"yi yani kunut duasını veya dua niyeti ile Fatiha-i şerifeyi okurlar Daha sonra dördüncü tekbir alınır; selam verilir

Bayram Namazları

Müslümanların yılda iki dinî bayramı vardır

1) Ramazan Bayramı
2) Kurban Bayramı

Cuma namazı farz olan kimselere, bayram namazlarını kılmak vacibdir Bayram namazı iki rek'attır Cemaatla kılınır Bayram namazlarında ezan okumak, ikamet getirmek yoktur Bayram hutbesi sünnettir ve namazdan sonra okunur Cuma hutbesi ise farzdır namazdan önce okunur
Diğer namazlardan farklı olarak bayram namazlarının birinci rek'atında üç, ikinci rek'atında da üç kere olmak üzere fazladan altı tekbir alınır Bunlara "Zevaid tekbirleri" denir


Bayram Namazlarının Kılınışı

Ramazan Bayramı Namazı

Birinci rek'at:
1) Cemaat düzgün sıralar hâlinde imamın arkasında yer alır ve "Niyet ettim Allah rızası için Ramazan Bayramı namazını kılmaya, uydum imama" diye niyet eder
2) İmam "Allahü Ekber" deyip ellerini yukarıya kaldırınca, cemaat de imamın peşinden "Allahü Ekber" diyerek ellerini yukarıya kaldırıp göbeği altına bağlar
3) Hem imam, hem de cemaat gizlice "Sübhâneke"yi okur Bundan sonra üç kere tekbir alınır Tekbirlerin alınışı şöyledir:
Birinci Tekbir: İmam yüksek sesle, cemaat da onun peşinden gizlice "Allahü Ekber" diyerek (iftitah tekbirinde olduğu gibi) ellerini yukarıya kaldırıp sonra aşağıya salıverirler Burada kısa bir süre durulur
İkinci Tekbir: İkinci defa "Allahü Ekber" denilerek eller yukarıya kadırılıp yine aşağıya salıverilir ve burada da birincide olduğu kadar durulur
Üçüncü Tekbir: Sonra yine "Allahü Ekber" denilerek eller yukarıya kaldırılır ve aşağıya salıverilmeden bağlanır
4) Bundan sonra imam, gizlice "Eûzü-Besmele", açıktan fatiha ve bir sûre okur (Cemaat bir şey okumaz, imamı dinler)
5) Rükû ve secdeler yapılarak ayağa (İkinci rek'ata) kalkılır ve eller bağlanır

İkinci Rek'at:
6) İmam gizlice Besmele, açıktan da fatiha ve bir sûre okur Sûre bitince imam yüksek sesle, cemaat da içinden (birinci rek'atta olduğu gibi) üç kere daha tekbir alır, üçüncü tekbirden sonra eller bağlanmadan, dördüncü tekbir ile rükûa varılır sonra da secdeler yapılarak oturulur
7) Oturuşta, imam ve cemaat, "Ettehiyyatü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ âtina" duasını okuyarak önce sağa, sonra sola selâm verip namazı bitirirler Namazdan sonra hutbe okunur


Kurban Bayramı Namazı

1) "Niyet ettim Allah rızası için kurban bayramı namazını kılmaya, uydum imama" diye niyet edilir
Niyetten sonrası aynen Ramazan bayramı namazı gibi kılınır Namaz bitince hutbe okunur


Teşrik Tekbirleri

Kurban bayramı'nda arefe günü sabah namazından sonra başlayıp 4 günü ikindi namazının sonunda bitmek üzere her farz namazın sonrasında bir defa tekbir getirilir Bu vaciptir Bu getirilen tekbirlere teşrik tekbiri denir
"Allahu ekber Allahu ekber lailahe illallahu vallahu ekber Allahu ekber velillahil hamd"


Kaza - Teravih - Yolcu Namazları


Kaza Namazı

Bir namazı vaktinde kılmaya "Eda", vakti çıktıktan sora kılmaya da "Kaza" denir Namazı bile bile, özürsüz olarak vaktinden sonraya bırakmak büyük günahtır Namaz, kaza edilmekle yerine getirilmiş olur Ancak vaktinden sonraya bırakıldığı için Cenab-ı Haktan af dilemek lâzımdır
Beş vakit namazın farzları ile vitir namazı kaza edilir, vakit çıktıktan sonra sünnetler kaza edilmez Yalnız sabah namazını vaktinde kılamayan kimse, aynı gün büyük kuşluk vaktine kadar farz ile birlikte sünneti de kaza eder Kaza namazı kılmak için belirli bir vakit yoktur Gündüz ve gece her zaman kılınır Yalnız üç mekruh vakitte, yani güneş doğarken, güneş tam tepe noktasında iken ve güneş batarken kılınmaz
Geçmiş namazları kaza ederken hangi günün hangi vaktinin namazı olduğunu bilemezse: "Niyet ettim Allah rızası için kazaya kalan son sabah namazının farzını kılmaya" diye niyet eder, diğer namazlar için de, kazaya kalan son öğle, son ikindi, son akşam, son yatsı, son vitir namazı diye niyet eder


Teravih Namazı

Yalnız Ramazan'da her gün yatsı namazından sonra kılınır Ramazan'da teravih kılmak sünnettir Teravihten sonra vitir namazı kılınır Teravih namazı 20 rekattir Yalnız veya cemaatle kılınabilir 2 rekatte bir veya 4 rekatte bir selam verilerek kılınabilir 2 rekatte bir selam vererek kılmak daha faziletlidir
Teravih naması 2 rekatta bir selam verilerek kılındığında aynen sabah namazının sünneti gibi kılınır 4 rekatta bir selam verilerek kılındığında ikindi namazının sünneti gibi kılınır


Yolcu Namazı

Onbeş günden az oturmak niyetiyle, yaya veya orta yürüyüşte onsekiz saatlik (90 kilometrelik) veya daha uzak yolculuğa çıkanlar dinde "YOLCU" sayılır
90 kilometrelik bu yolculuğu trenle, uçakla, vapurla yapanlar da yolcu sayılırlar
Dinimiz, yolcular için bazı kolaylıklar göstermiştir Şöyle ki:
a) Yolcular 4 rekatlı farz namazları iki rekat olarak kılar
b) Vakitte darlık varsa sünnetler kılınmayabilir
c) Ramazanda dilerlerse ramazan oruçlarını tutmayıp bir başka zamana bırakabilirler
d) Ayaklarına giydikleri "Mest"e 3 gün süre ile (72 saat) meshedebilirler
Dinimizde güçlük yoktur Yüce Allah'a ibadeti gücümüz yettiğince yaparız Yolculara, hastalara ve özürlülere tanınan kolaylıklar bu sebeptendir

Beş vakit namazdan:

l Sabah Namazı, dört rekattır Ikisi kuvvetli sünnet, ikisi de farzdır Önce sünneti sonra farzı kılınır

2 Ögle Namazı on rekattır Dördü ilk sünneti, dördü farzı, ikisi de son sünnetidir Önce dörtlü sünneti, sonra farzı, sonra da ikili sünneti kılınır Sünnetleri kuvvetli sünnettir

3Ikindi Namazı sekizrekattır Dördü sünneti, dördü de farzıdır Önce sünneti kılınır Farzından sonra sünnet ya da nafile kılınmaz Sünneti devamlı kılınan sünnetlerden değildir Ancak kılanlara Peygamberimiz, merhamet duâsında bulunmuştur (Tirmizî, salat 207 ; Müsned N/117)

4Akşam Namazı beş rekattır Ikisi sünneti, üçü de farzıdır Önce farzı sonra sünneti kılınır Sünneti güçlü sünnetlerdendir

5Yatsı Namazı on rekattır Vitir de genellikle yatsı ile kılındığı için onüç rekat sayılır Dördü ilk sünneti, dördü farzı, ikisi son sünneti, üçü de vitirdir Önce dörtlü sünneti, sonra farzı, sonra ikili sünneti, sonra da vitir kılınır Ilk sünneti, ikindinin sünneti gibidir, son sünneti, güçlü sünnetlerdendir

Genel kural olarak ikili sünnetler, dörtlü sünnetlerden daha güçlüdür

Vacip namazlar; -yukarıda da denildiği gibi- her mükellefe vacipolan vitir namazı ile, sadece erkeklere vacipolan bayram namazlarıdır

Sünnet Namazları deyince, öncelikle beş vakit namazla beraber kılınan sünnetler akla gelir Bunların güçlü olan ve olmayanlarına üç önceki maddede değindik Ramazanda kılınan Teravih Namazı da güçlü sünnetlerdendir

Ayrıca Küsûf ve Hüsûf Namazı, yani; Güneş ve Ay tutulduğunda kılınan namaz da güçlü sünnetlerdendir Güneş ve Ay tutulduğunda namaz kılmak, tutulmanın kalkması için değil, Dünyayı, Ayı ve Güneşi tesbih taneleri gibi çeviren Allah'ın gücünü hatırlattıkları içindir Hattâ deprem, şiddetli rüzgâr, sürekli yağmur, ya da yağmurun yagmaması, yıldırım ve salgın hastalık zamanlarında da aynı gaye ile namaz kılmak sünnettir

Farz, vacip ve sünnetlerin dışında kalan namazların en güçlü olanı ve insanı Allah'a en çok yaklaştıranı, gece kalkılarak kılınan "Teheccüd Namazı" dir Ya da nafileyi sünnetlerden ayırırsak, en güçlü ve önemli nafile, Teheccüd Namazı'dir diyebiliriz Ancak farzların dışında kalan bütün namazlara "Nafile Namaz" da denir"Nafile" dilimizde olduğu gibi "boşuna" anlamına değil, "gerekli olana ilave" anlamındadır

Teheccüd'ün dışındaki nafile namazlar:

1 Mescidlere girildiğinde Mescidi Selâmlama Namazı

2 Abdest alındığında daha ıslaklığı kurumadan iki rekat Abdest Sükrü Namazı

3 Kuşluk vaktinde dört ya da fazla rekat olarak kılınan Duha Namazı

4 Bir işi yapmakla yapmamak arasında tereddüt edildiğinde, iki rekat olarak kılınan "hayırlı olana isteme" anlamında "Istihare Namazı"

5 Bir ihtiyacı ve arzusunun giderilmesi için, iki rekat olarak kılınan, "Allah'tan yardım dileme" anlamında "Istiâne" ya da "Hâcet Namazı"

6 Dört rekat olarak kılınan "Tesbih Namazı"

7 Akşam namazından sonra kılınan altı rekat "Evvâbin Namazı" gibi namazlardır Mükellefler bunları kılmak zorunda değildir Ancak kulluğu ispatlamanın en az şartı farz namazlardır Nafileler ise insanın Allah'a yakınlaşmasını sağlarlar

(bk Buharî, rikâk 38; Müsned VI/256)