FrMaLeV
Zekatın Farz Olmasının Şartları
Forum Kuralları İletiler Kayıt ol Yardım Üye Listesi Ajanda Bütün Forumları okunmuş kabul et 
02-04-2008
#1 
Zekatın Farz Olmasının Şartları
Zekatın Farz Olmasının Şartları
9- Bir, kimseye zekat'ın farz olması için onda şu şartların bulunması gerekir:
1) Zekat verecek kimse, müslüman, hür, akla sahib ve buluğ çağına ermiş olmalıdır
Buna göre, müslüman olmayanlar, köle ve cariyeler, mecnunlar ve çocuklar zekat vermekle yükümlü değillerdir Gayri müslimler zekat vermekle mükellef değillerdir Öyle ki, (Allah korusun), bir müslüman bir müddet hak dinden çıkıp ondan sonra tevbe ederek Allah'dan mağfiret dilese, dinden çıkış (irtidat) zamanında zekat vermek ona farz olmayacağı gibi, irtidatından daha önceki zamana ait zekat borçları da düşmüş olur Çünkü zekatın farzıyetinde İslam şart olduğu gibi, bekasında da şarttır
Kölelerle cariyelere gelince, onlar aslen bir mala sahib olamayacakları için, zekat vermeye ehil değillerdir Kendilerine ticaret için izin verilse de, yine hüküm aynıdır
Mecnunlara gelince, bunlarda iki durum düşünülebilir Birincisi, doğuştan beri mecnun (deli) bulunmaktır Bunların bu durumu devam ettikçe, onlar zekatla yükümlü olmazlar Fakat bunlar buluğ çağına erdikten sonra iyileşip düzelseler, sağlığa kavuşmalarından itibaren zekat vermekle mükellef olurlar İkincisi, buluğa erdikten sonra bir müddet mecnun olmaktır Bu durumda bunların cinnetleri (delilikleri) bütün bir yıl devam ederse, bu yıl için zekat vermeleri onlara farz olmaz Çünkü bu durumda onlardan yükümlülük düşmüş olur Fakat bu yıl içinde bir iki gün gibi kısa bir zaman iyileşecek olsalar, zekat vermeleri onlara farz olur
Bu mesele İmam Muhammed'e göredir, İmam Ebû Yusuf' a göre, yılın çoğunda sağlık üzere bulunmadıkça, o yılın zekatı gerekmez
Baygınlık hali ise, zekat verme mükellefiyetine engel değildir
Çocuklara gelince, bunlar akılları başlarında olarak buluğa ermedikçe, zekat vermekle yükümlü olmazlar Onun için bunların mallarından velileri zekat veremez Bunların zekat vermeleri buluğ çağına ermekle başlar Bir sene sonunda yerine getirilmesi gerekir
(İmam Şafiî'ye göre çocukların ve delilerin mallarından zekat verilmesi gerekir Bunu velileri mallarından öderler Çünkü zekat mala gereken bir haktır Küçüklük ve noksanlık bu hakkın varlığını gideremez Öşürde de durum böyledir) Bize göre zekat malî bir ibadettir Bunlar ise ibadetle mükellef değillerdir
2) Zekat verecek kimse, temel ihtiyaçlarından ve borçlarından başka nisab mikdarı veya daha fazla bir mala sahib bulunmalıdır Bu miktar malı bulunmayana zekat farz olmaz
"Nisab", şeriatın bir şey için koymuş olduğu belli bir ölçü ve mikdar demektir
Şöyle ki: Zekat vermek için altının nisabı yirmi miskaldır Gümüşün nisabı iki yüz dirhemdir Koyun ile keçinin nisabı kırk koyun veya keçidir Sığır ile mandanın nisabı otuz ve deveninki de otuz beşdir
Temel ihtiyaçlar: Bundan maksad, oturacak ev ile eve gerekli olan eşya, kışlık ve yazlık elbise, gerekli silah ve aletler, kitablar, binek hayvanı, hizmetçi, köle veya cariye, bir aylık -doğru kabul edilen başka bir görüşe göre, bir yıllık- nafaka demektir Borç karşılığı olarak elde bulunan para da böyledir
3) Zekatı verilmesi gereken mal, gerçekten veya hüküm bakımından artıcı bulunmalıdır Böyle olmayan mallardan zekat gerekmez Nisab mikdarından fazla olması hükmü değiştirmez
Gerçekten artıcılık, ticaret veya doğurma ve üreme yolu ile olur Ticaret için kullanılan herhangi bir eşya ve hayvan zekata bağlı olduğu gibi, dölünü veya sütünü almak için, yılın çoğunu kırlarda otlayarak idare eden ve "Saime" adını alan hayvanlar da zekata bağlıdır, ileride anlatılacaktır
Hüküm itibariyle artış da, çoğalmaya ve artmaya elverişli bulunan ve sahibinin veya vekilinin elinde olan altın ve gümüşteki geçerliliktir Altın ve gümüşün maddeleri ile ihtiyaçlar giderilemez Bunlar ticarette kullanılmak ve malların değiştirilmesinde vasıta olmak yolu ile ihtiyaçları karşılar Bu yönü ile bunlar, yaratılış bakımından artmaya ve ticarete mahsustur Onun için elde bulunan altın ve gümüş paralar, külçeler ve süs eşyaları, kendileriyle ticarete niyet edilmese veya bunlar nafakaya ve ev satın alınmasına harcanmak üzere saklansa bile, nisab mikdarına ulaşınca zekata tabi olurlar
4) Zekatın gereği için, tam bir mülkiyet bulunmalıdır Bir malın mülkiyetiyle beraber onun elde de bulunması gerekir Onun için bir kadın mehrini eline geçirmedikçe, onun zekatı ile yükümlü olmaz Çünkü o mehre (nikah bedeline) malik ise de, onu eline geçirmiş değildir
Yine, elinde rehin mal bulunan bir kimseye, rehinden dolayı zekat gerekmez Çünkü rehin, bir borç karşılığıdır Bunda malikinin ele geçirip sahib olma hakkı yoktur
Satın alınıp da henüz de geçirilmemiş bulunan bir mal, ele geçmiş hükmünde olarak zekata bağlıdır Bu nisaba girer, ondan zekat vermek gerekir
Yolculuk halinde bulunan kimse de, malının zekatını vermekle yükümlüdür Her ne kadar o, malını elinde bulundurmuyorsa da, vekili aracılığı ile onu kullanmaya gücü vardır
5) Zekat gerekmesi için, bir mal üzerinden tam bir yıl geçmiş bulunmalıdır Buna "Havl-i havelân" denir Çünkü bu zaman içinde artış ve çoğalma gerçekleşir, döllenme ve üreme olur Mevsimlerin değişmesiyle ihtiyaçlar ve fiyatlar değişir
Şöyle ki: En az nisab mikdarında olmak şartı ile artmaya elverişli bir mal üzerinden tam bir kamerî yıl geçip son bulmadıkça ona zekat gerekmez Nisab mikdarı hem senenin başında, hem de sonunda bulunmalıdır Bu mikdarın sene ortasında azalması, zekatın verilmesine engel olmaz Aksine olarak sene içinde artan mal da, sene sonunda diğer mal ile beraber zekata tabi olur
Örnek: Bir kimsenin (1364) senesi başında temel ihtiyaçlarından fazla iki yüz dirhem gümüş mikdarı artıcı bir malı olup mal, sene sonuna kadar devam etse, bundan beş dirhem zekat vermek gerekir Bu mal, sene ortasında yüz dirheme indiği halde, sene sonunda yine iki yüz dirhem mikdarına çıkmış bulunsa, yine beş dirhem zekat gerekir
Sene başında en az iki yüz dirhem mikdarı iken, sene içinde ticaret, bağış ve miras gibi sebeblerle dört yüz dirhem mikdarına çıkıp sene sonuna kadar devam etse, on dirhem mikdarı zekat gerekir Fakat böyle bir mal, sene başında yüz doksan dirhem mikdarı iken sene sonunda iki yüz veya üç yüz dirhem mikdarına çıkmış bulunsa yahut sene başında iki-üç yüz dirhem mikdarı iken, sene sonunda yüz doksan dokuz dirhem mikdarına düşse, zekat gerekmez Ancak iki yüz dirhem olduğu günden itibaren devam edecek olan bir yıl sonunda yine aynı miktara veya daha fazlasına erişecek olursa zekat gerekir
İmam Züfer'e göre, nisab miktarı, senenin başından sonuna kadar bulunmalıdır
(İmam Şafiî'ye göre, saime denilen hayvanlarda da hüküm böyledir Fakat ticaret mallarında nisabın yalnız ticaret mallarında sene sonunda tam bulunması lazımdır Sene başında ve ortasında nisabın noksan olması, zekatın verilmesine engel olmaz)
10- Zekata bağlı bir mal üzerinden bir yıl geçtikten sonra bu mal artacak olsa, ana paraya bağlı olarak yıl sonunda zekata girer
Dantel Mumsema Frmacil
17-09-2008
#2 --->: Zekatın Farz Olmasının Şartları
Emeginize Saglık Teşekkür Ederim
Benzer Konular Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap son Mesaj Kurban Kesmenin Sahih Olmasının Şartları Nelerdir? mum Sorular ve Cevaplar 0 bir Hafta önce 08:07 Zekâtın Mahiyeti mum Zekat 1 17-09-2008 09:52 Duanın Kabul Olmasının Şartları Toprak Kıssalar & Hikayeler 0 23-07-2008 09:31 İmanın Geçerli Olmasının Şartları Toprak İman 0 22-07-2008 09:45 Haccın Farz Olmasının Şartları mum Hac 0 03-04-2008 10:22
Saat 23:53.
